<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
<title>DoktoregoTesiak-Hezkuntza</title>
<link href="https://hdl.handle.net/20.500.11984/465" rel="alternate"/>
<subtitle/>
<id>https://hdl.handle.net/20.500.11984/465</id>
<updated>2026-04-04T09:31:55Z</updated>
<dc:date>2026-04-04T09:31:55Z</dc:date>
<entry>
<title>Digital Transformation in Basic Vocational Education and Training in the Basque Autonomous Community: An Exploration of Students´ and Teachers´ Digital Competence and Schools´ Digital Capacity</title>
<link href="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14011" rel="alternate"/>
<author>
<name>Zubizarreta Pagaldai, Ane</name>
</author>
<id>https://hdl.handle.net/20.500.11984/14011</id>
<updated>2026-01-29T08:38:33Z</updated>
<published>2025-01-01T00:00:00Z</published>
<summary type="text">Digital Transformation in Basic Vocational Education and Training in the Basque Autonomous Community: An Exploration of Students´ and Teachers´ Digital Competence and Schools´ Digital Capacity
Zubizarreta Pagaldai, Ane
This doctoral thesis focuses on the digital transformation of Basic Vocational Education and Training (VET) in the Basque Autonomous Community (BAC). In today’s society, the digital transformation of the education system has become a priority, with VET playing a strategic role in aligning the labour market demands with workforce training (Cattaneo et al., 2022; Kovalchuk et al., 2023). Within the broad scope of VET, Basic VET serves as a potential educational level for a critical population at risk of leaving education early. Nonetheless, it remains significantly underrepresented in academic research. Despite the digital transformation in education, little is known about how Basic VET is undergoing this process, as existing research rarely addresses its specific context and challenges. The digital transformation requires considering multiple interconnected dimensions (Garcia i Grau et al., 2022b; Kovalchuk et al., 2022; Timotheou et al., 2023; Yuliandari et al., 2023), such as students, teachers, and schools. Nevertheless, these interrelations have been largely overlooked, especially within the Basic VET context. This body of work addresses both gaps by analysing how the digital transformation unfolds in Basic VET schools, adopting a holistic perspective that examines the interrelations among key stakeholders. By bringing together frameworks related to students’ digital competence (DC), teachers’ digital competence (TDC), pedagogical technology integration, and schools’ digital capacity, the study aims to understand the digital transformation process in Basic VET and its dynamics within this specific educational level in the BAC. The study primarily adopts a quantitative approach, complemented by an explanatory sequential mixed-methods design and configurational analyses. To do so, an empirical research was carried out in 25 Basic VET schools across the BAC, involving 857 students and 180 teachers. The research identifies key factors influencing TDC and students’ DC, as well as the influence of TDC on the pedagogical technology integration. It also examines the schools’ digital capacity by identifying their levels and underlying factors that explain these results, as well as the combinations of conditions that are necessary and sufficient to reach high digital capacity in Basic VET schools. Based on these analyses, the study explores the interrelationships among the dimensions to address the main objective of understanding the relationships between teachers’ and students’ DC and school digital capacity. The findings highlight the complexity of digital transformation in Basic VET schools, showing that it is shaped by a combination of factors at the student, teacher, and school levels. The development of students’ DC is closely linked to teachers' ability to integrate digital technologies into teaching and learning processes, which in turn depends on their own TDC and the school’s digital capacity. This capacity must be grounded in a shared understanding of digitalisation and digital plan, offering teachers adapted training and coordinated context-sensitive support from school leaders. Moreover, the results reveal that schools can achieve a high digital capacity level only when students and teachers possess high DC and TDC. Thus, it is concluded that these elements influence each other in a multidirectional way. These findings highlight that successful digital transformation cannot rest on isolated actions and depends on building interconnected conditions that foster collective progress. The study has important theoretical and practical implications, highlighting the need to have a holistic view when understanding digital transformation in education and considering it as a systemic and interconnected process. It underscores the importance of addressing the students, teachers, and schools' digitalisation collectively, rather than in isolation, to ensure meaningful and sustainable change. Based on the findings, concrete guidelines are provided to support stakeholders in decisionmaking. The concluding chapter also discusses the study’s scope and considerations and outlines directions for future research.; Doktorego-tesi honek Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) Oinarrizko Lanbide Heziketaren (LH) eraldaketa digitala du ardatz. Gaur egungo gizartean, hezkuntza-sistemaren eraldaketa digitala lehentasun bihurtu da, eta LHk zeregin estrategikoa du lan-merkatuaren eskaerak pertsonen prestakuntzarekin lerrokatzeko (Cattaneo et al., 2022; Kovalchuk et al., 2023). Lanbide Heziketaren eremu zabalaren barruan, Oinarrizko LH hezkuntza-maila potentzial handikoa da hezkuntza behar baino lehen uzteko arriskuan dagoen biztanleria kritikoarentzat. Hala ere, oso gutxi aztertua da orain arte ikerketa akademikoan. Hezkuntzaren eraldaketa digitalaren inguruan, ezer gutxi dakigu Oinarrizko LH prozesu hori nola ari den bizitzen; izan ere, dagoen ikerketak oso gutxitan heltzen dio bere testuinguruari eta erronka espezifikoei. Eraldaketa digitalak interkonektatutako dimentsio ugari kontuan hartzea eskatzen du (Garcia i Grau et al., 2022a; Kovalchuk et al., 2022; Timotheou et al., 2023; Yuliandari et al., 2023), hala nola, ikasleak, irakasleak eta ikastetxeak. Hala ere, harreman horiek alde batera utzi dira neurri handi batean, bereziki Oinarrizko LHren testuinguruan. Lan honek ezagutzaren bi arrakala horiei heltzen die, eta Oinarrizko LHko zentroen eraldaketa digitala nola garatzen den aztertuz eta eragile nagusien arteko elkarreraginak aztertzen dituen ikuspegi holistikoa hartuz. Ikasleen konpetentzia digitalarekin (KD), irakasleen konpetentzia digitalarekin (IKD), teknologiaren integrazio pedagogikoarekin eta ikastetxeen gaitasun digitalarekin lotutako esparruak uztartuta, ikerketaren helburua da EAEko Oinarrizko LHn eraldaketa digitalaren prozesua eta dinamika ulertzea.. Ikerketa, batez ere, ikuspegi kuantitatiboan oinarritzen da, metodo misto sekuentzial eta analisi konfigurazionalarekin osatuta. Horretarako, ikerketa enpirikoa egin zen EAEko Oinarrizko LHko 25 ikastetxetan, 857 ikasleren eta 180 irakasleren parte hartzearekin. Ikerketak ikasleen KDan eta IKDan eragiten duten funtsezko faktoreak identifikatzen ditu, baita IKDak teknologiaren integrazio pedagogikoan duen eragina ere. Halaber, zentroen gaitasun digitala aztertzen du, haien mailak eta emaitza horiek azaltzen dituzten faktoreak identifikatuz, baita Oinarrizko LHko ikastetxeetan gaitasun digital handia lortzeko beharrezkoak eta nahikoak diren baldintzen konbinazioak ere. Analisi horietatik abiatuta, ikerketak dimentsioen arteko erlazioak aztertzen ditu, irakasleen eta ikasleen KD eta eskolako gaitasun digitalaren arteko erlazioak ulertzeko helburuari erantzunez. Emaitzek agerian uzten dute eraldaketa digitalaren konplexutasuna Oinarrizko LHko ikastetxeetan, ikasle, irakasle eta ikastetxe mailako faktore-konbinazioek zehazten dutela erakutsiz. Ikasleen KDaren garapena estuki lotuta dago irakasleek irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuetan teknologia digitalak integratzeko duten gaitasunarekin. Hori, aldi berean, IKDaren eta ikastetxearen gaitasun digitalaren mende dago. Gaitasun hori digitalizazioaren eta plan digitalaren ulermen partekatuan oinarritu behar da, irakasleei prestakuntza egokitua eta testuinguruarekiko laguntza koordinatua eta sentikorra eskainiz ikastetxeetako liderren aldetik. Gainera, emaitzen arabera, ikasleek eta irakasleek KD eta IKD altuak dituztenean soilik lor dezakete eskolek gaitasun digital handia. Hala, ondorioztatzen da elementu horiek norabide anitzetan eragiten diotela elkarri. Emaitza horiek agerian uzten dute eraldaketa digitalaren arrakastak ezin duela ekintza isolatuetan oinarritu, eta aurrerapen kolektiboa sustatzen duten interkonektatutako baldintzak sortzearen mende dagoela. Azterlanak inplikazio teoriko eta praktiko garrantzitsuak ditu, hezkuntzaren eraldaketa digitala ulertzeko eta prozesu sistemiko eta interkonektatutzat hartzeko ikuspegi holistikoa izateko beharra nabarmentzen baitu. Ikasleak, irakasleak eta ikastetxeak modu kolektiboan digitalizatzearen garrantzia azpimarratzen du, eta ez modu isolatuan, aldaketa esanguratsua eta iraunkorra bermatzeko. Emaitzetan oinarrituta, orientazio zehatzak eskaintzen dira eragile desberdinei erabakiak hartzen laguntzeko. Azken kapituluak, ikerketaren irismena eta kontuan hartutako alderdiak jorratzen ditu, etorkizuneko ikerketa-lerroak ere aurkeztuz.; Esta tesis doctoral se centra en la transformación digital de la Formación Profesional (FP) Básica en la Comunidad Autónoma Vasca (CAV). En la sociedad actual, la transformación digital del sistema educativo se ha convertido en una prioridad, y la FP juega un papel estratégico para alinear las demandas del mercado laboral con la formación (Cattaneo et al., 2022; Kovalchuk et al., 2023). Dentro del amplio ámbito de la FP, la Básica sirve como nivel educativo potencial para una población crítica en riesgo de abandonar la educación prematuramente. Sin embargo, sigue estando muy poco representada en la investigación académica. A pesar de la transformación digital de la educación, poco se sabe sobre cómo la FP Básica está experimentando este proceso. La transformación digital requiere considerar múltiples dimensiones interconectadas (Garcia i Grau et al., 2022a; Kovalchuk et al., 2022; Timotheou et al., 2023; Yuliandari et al., 2023), como el alumnado, el profesorado y los centros escolares. Sin embargo, estas interrelaciones se han pasado por alto en gran medida, especialmente en el contexto de la FP Básica. Este trabajo aborda ambas brechas analizando cómo se desarrolla la transformación digital en los centros de FP Básica, adoptando una perspectiva holística que examina las interrelaciones entre los diferentes agentes implicados. Al integrar los marcos relacionados con la competencia digital (CD) del alumnado, la competencia digital docente (CDD), la integración pedagógica de la tecnología y la capacidad digital de los centros, el estudio tiene como objetivo comprender el proceso de transformación digital en la FP Básica y su dinámica dentro de este nivel educativo específico en la CAV. El estudio adopta principalmente un enfoque cuantitativo, complementado por un análisis explicativo secuencial de métodos mixtos y análisis configuracionales. Para ello, se llevó a cabo una investigación empírica en 25 centros de FP Básica de la CAV, en la que participaron 857 alumnos y 180 profesores.  La investigación identifica los factores clave que influyen en la CDD y la CD de los alumnos, así como la influencia de la CDD en la integración pedagógica de la tecnología. También examina la capacidad digital de los centros identificando sus niveles y los factores subyacentes que explican estos resultados, así como las combinaciones de condiciones que son necesarias y suficientes para alcanzar una alta capacidad digital en los centros de FP Básica. Así, el estudio explora las interrelaciones entre las dimensiones para abordar el objetivo principal de comprender las relaciones entre la CD de docentes y estudiantes y la capacidad digital de la escuela. Los resultados ponen de relieve la complejidad de la transformación digital en los centros de FP Básica, mostrando que está determinada por una combinación de factores a nivel de alumnado, profesorado y centro educativo. El desarrollo de la CD del alumnado está estrechamente vinculado a la capacidad del profesorado para integrar las tecnologías digitales en los procesos de enseñanza y aprendizaje, lo que a su vez depende de su propia CDD y de la capacidad digital del centro. Esta capacidad debe basarse en una comprensión compartida de la digitalización y el plan digital, ofreciendo al profesorado una formación adaptada y un apoyo coordinado y sensible al contexto por parte del equipo de liderazgo de los centros. Además, los resultados revelan que las escuelas pueden alcanzar un alto nivel de capacidad digital solo cuando el alumnado y profesorado poseen una alta CD y CDD. Así, se concluye que estos elementos se influyen mutuamente de forma multidireccional. Estos resultados ponen de relieve que el éxito de la transformación digital depende de la creación de condiciones interconectadas que fomenten el progreso colectivo. El estudio tiene importantes implicaciones teóricas y prácticas, ya que pone de relieve la necesidad de tener una visión holística a la hora de entender la transformación digital en la educación y considerarla como un proceso sistémico e interconectado. Subraya la importancia de abordar la digitalización del alumnado, profesorado y los centros de forma colectiva, y no de forma aislada, para garantizar un cambio significativo y sostenible. También se ofrecen orientaciones concretas para apoyar a los diferentes agentes en la toma de decisiones. El capítulo final aborda el alcance y las consideraciones del estudio y presenta las líneas de investigación futuras.
NAZIOARTEKO AIPAMENA
</summary>
<dc:date>2025-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</entry>
<entry>
<title>Resource Constraints as an Opportunity for Student Innovation and Entrepreneurial Action: Exploring Resourceful and Innovative Cognitive and Behavioral Mechanisms</title>
<link href="https://hdl.handle.net/20.500.11984/13965" rel="alternate"/>
<author>
<name>Manzi Puertas, Mario A.</name>
</author>
<id>https://hdl.handle.net/20.500.11984/13965</id>
<updated>2026-03-12T11:23:52Z</updated>
<published>2025-01-01T00:00:00Z</published>
<summary type="text">Resource Constraints as an Opportunity for Student Innovation and Entrepreneurial Action: Exploring Resourceful and Innovative Cognitive and Behavioral Mechanisms
Manzi Puertas, Mario A.
This thesis investigates how entrepreneurial students overcome resource constraints, examining the cognitive and behavioral mechanisms that enable them to extract value from limited resources, foster innovative behavior, and carry out entrepreneurial actions. Through three interconnected studies, this thesis integrates multiple theoretical perspectives, including Social Cognitive Theory of Self-Regulation (SCT-SR), Resource-Based View (RBV), Entrepreneurial Learning Theory (ELT), and Effectuation Theory, using advanced methodological approaches such as Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) and Necessary Conditions Analysis (NCA).&#13;
The research is situated in the context of university programs that combine academic learning with the creation of real companies, such as the LEINN (Leadership, Entrepreneurship and Innovation) degree at Mondragon Unibertsitatea in Spain, and the Team Entrepreneurship program at the University of the West of England in the United Kingdom, both part of the international Team Academy network. These contexts allow the observation of student entrepreneurship in real-world environments, where resource limitations for launching and developing projects are explicit and consequential, and where teamwork and experiential learning predominate.&#13;
Study 1 employs SCT-SR to investigate how frugality—a cognitive trait associated with conservation and moderate resource use—affects the innovative behavior of 151 entrepreneurial students in Spain. The PLS-SEM analysis reveals that frugality does not directly influence innovative behavior but rather operates indirectly through the total mediation of entrepreneurial bricolage, highlighting the behavioral path through which frugality leads to innovative behavior. The NCA indicates that both entrepreneurial tinkering and improvisation are necessary conditions for innovative behavior to emerge; however, entrepreneurial tinkering stands out as the main driver. Taken together, these findings offer a nuanced understanding of entrepreneurial recursion by clarifying the mediating and necessary roles of individual behaviors in converting frugality into innovative behavior.&#13;
Study 2 integrates the individual-level perspectives of RBV and ELT to examine the dynamics between recursive behaviors (entrepreneurial tinkering, financial bootstrapping, and improvisation) and innovative behavior during the development and exploitation phases in 298 entrepreneurial students in Spain (151 in the development stage and 147 in the exploitation stage). The findings reveal that financial bootstrapping directly influences innovative behavior in both stages, while entrepreneurial tinkering acts as a partial mediator of this relationship. Importantly, innovative behavior remains stable across stages, challenging assumptions about differences in innovation requirements depending on the entrepreneurial phase. Contrary to theoretical expectations, improvisation does not moderate the relationship between financial bootstrapping, entrepreneurial tinkering, and innovative behavior in either stage, suggesting a limited contextual influence. This study demonstrates that resource integration capabilities through entrepreneurial tinkering are equally crucial throughout the entrepreneurial process, with consistent mediating effects in both phases.&#13;
Study 3 draws on effectuation theory to investigate how innovative behavior enables the transformation of entrepreneurial tinkering into concrete entrepreneurial action in a sample of 101 entrepreneurial students in the United Kingdom. The results show that entrepreneurial tinkering positively influences both discovery and exploitation activities, but these relationships operate exclusively through innovative behavior as a total mediator. Contrary to traditional assumptions about direct relationships between resources and action, the study demonstrates that innovative behavior is the essential mechanism through which recursive practices translate into concrete results. The study also reveals specific behavioral dimensions (questioning, observing, experimenting, and networking) as the routes through which entrepreneurial students convert tinkering into actionable entrepreneurial outcomes.&#13;
Together, these studies contribute to a deeper understanding of the mechanisms underlying innovation and entrepreneurial action in contexts of resource constraints. This thesis establishes entrepreneurial bricolage as a central driver of innovative behavior, as well as discovery and exploitation activities. It challenges conventional assumptions about direct relationships between cognitive traits and outcomes, and reveals the gradual nature of the conditions necessary for student entrepreneurship. The findings offer valuable implications for student entrepreneurs, educators, and support institutions and programs, suggesting a shift in focus from the provision of resources to the development of capabilities. Methodologically, the thesis demonstrates the complementary value of sufficiency- and need-based approaches, thus contributing to methodological advancement in entrepreneurship research.&#13;
In practical terms, this thesis offers relevant implications for student entrepreneurs, educators, and program designers. Its findings show that it is not essential to start with abundant resources, but rather to develop the capabilities to act with what is available. Thus, it proposes a shift in focus: from the external provision of resources toward the internal development of capabilities such as frugality, recursive behaviors, and innovative behavior.; Esta tesis investiga cómo los estudiantes emprendedores sortean las limitaciones de recursos, examinando los mecanismos cognitivos y conductuales que les permiten extraer valor de recursos limitados, fomentar su comportamiento innovador y lograr llevar a cabo acciones emprendedoras. A través de tres estudios interconectados, esta tesis integra múltiples perspectivas teóricas, incluyendo la Teoría Social Cognitiva de la Autorregulación (SCT-SR por su sigla en inglés), la Visión Basada en Recursos RBV por su sigla en inglés), la Teoría del Aprendizaje Emprendedor (ELT por su sigla en inglés), y la Teoría de la Efectuación, empleando enfoques metodológicos avanzados como el Modelado de Ecuaciones Estructurales con Mínimos Cuadrados Parciales (PLS-SEM por su sigla en inglés), y el Análisis de Condiciones Necesarias (NCA por su sigla en inglés).&#13;
La investigación se desarrolla en el marco de programas universitarios que combinan formación académica con creación de empresas reales, como el grado LEINN (Liderazgo Emprendedor e Innovación) de Mondragon Unibertsitatea en España y los programas de Team Entrepreneurship de la University of the West of England en Reino Unido, ambos parte de la red internacional Team Academy. Estos contextos permiten observar el emprendimiento estudiantil en un entorno real, donde las limitaciones de recursos para iniciar y desarrollar proyectos son explícitas y determinantes, y en el que predominan la acción en equipo y el aprendizaje experiencial.&#13;
El Estudio 1 utiliza la SCT-SR para examinar cómo la frugalidad—un rasgo cognitivo asociado a la conservación y uso moderado de los recursos—incide en el comportamiento innovador de 151 estudiantes emprendedores en España. El análisis mediante PLS-SEM muestra que la frugalidad no influye directamente sobre el comportamiento innovador, sino que opera de manera indirecta a través de la mediación total del bricolaje emprendedor, lo cual pone en evidencia la ruta conductual através de cual la frugalidad se convierte en comportamiento innovador. Complementariamente, el NCA indica que tanto el bricolaje emprendedor como la improvisación son condiciones necesarias para que surja el comportamiento innovador; sin embargo, el bricolaje emprendedor destaca como el principal impulsor. En conjunto, estos hallazgos ofrecen una comprensión matizada de la recursividad emprendedora, al clarificar los roles mediadores y necesarios de los comportamientos individuales en la conversión de la frugalidad en el comportamiento innovador.&#13;
El Estudio 2 integra las perspectivas a nivel individual de la RBV y la ELT para examinar la dinámica entre los comportamientos recursivos (bricolaje emprendedor, bootstrapping financiero y la improvisación) y el comportamiento innovador durante las fases de desarrollo y explotación en 298 estudiantes emprendedores en España (151 en etapa de desarrollo y 147 en etapa de explotación). Los hallazgos revelan que el bootstrapping financiero influye directamente en el comportamiento innovador en ambas etapas, mientras que el bricolaje emprendedor actúa como mediador parcial de dicha relación. De manera importante, el comportamiento innovador se mantiene estable entre etapas, desafiando supuestos sobre diferencias en los requerimientos de innovación según la fase emprendedora. Contrario a lo esperado teóricamente, la improvisación no modera la relación entre el bootstrapping financiero, el bricolaje emprendedor y el comportamiento innovador en ninguna de las dos etapas, lo que sugiere una influencia contextual limitada. Este estudio demuestra que las capacidades de integración de recursos mediante el bricolaje emprendedor son igualmente cruciales a lo largo de todo el proceso emprendedor, con efectos de mediación consistentes en ambas fases.&#13;
El Estudio 3 se basa en la teoría de la efectuación para investigar cómo el comportamiento innovador permite la transformación del bricolaje emprendedor en acciones emprendedoras concreta en una muestra de 101 estudiantes emprendedores del Reino Unido. Los resultados muestran que el bricolaje emprendedor influye positivamente tanto en las actividades de descubrimiento como en las de explotación, pero dichas relaciones operan exclusivamente a través del comportamiento innovador como mediador total. Contrario a los supuestos tradicionales sobre relaciones directas entre recursos y acción, el estudio demuestra que el comportamiento innovador es el mecanismo esencial mediante el cual las prácticas recursivas se traducen en resultados concretos. El estudio también revela dimensiones conductuales específicas (cuestionar, observar, experimentar y establecer redes) como las rutas a través de las cuales los estudiantes emprendedores convierten el bricolaje en resultados emprendedores accionables.&#13;
En conjunto, estos estudios contribuyen a una comprensión más profunda de los mecanismos que subyacen en la innovación y la acción emprendedora en contextos de limitaciones de recursos. Esta tesis establece el bricolaje emprendedor como un motor central del comportamiento innovador, así como de las actividades de descubrimiento y explotación. Cuestiona los supuestos convencionales sobre relaciones directas entre rasgos cognitivos y resultados, y revela la naturaleza gradual de las condiciones necesarias en el emprendimiento estudiantil. Los hallazgos ofrecen valiosas implicaciones para estudiantes emprendedores, educadores e instituciones y programas de apoyo, sugiriendo un cambio de enfoque desde la provisión de recursos hacia el desarrollo de capacidades. En el plano metodológico, la tesis demuestra el valor complementario de los enfoques basados en la suficiencia y en la necesidad, contribuyendo así al avance metodológico en la investigación en emprendimiento.&#13;
En términos prácticos, esta tesis ofrece implicaciones relevantes para emprendedores estudiantiles, formadores y diseñadores de programas. Sus hallazgos destacan que no es indispensable contar con abundantes recursos para emprender, sino desarrollar capacidades que permitan actuar con los recursos disponibles. Así, se propone un cambio de enfoque: desde la provisión externa de recursos hacia el fortalecimiento interno de capacidades como la frugalidad, los comportamientos recursivos y el comportamiento innovador.; Tesi honek ikasle ekintzaileek baliabide-mugak nola gainditzen dituzten ikertzen du, baliabide mugatuetatik balioa ateratzea, berrikuntza sustatzea eta banakako babesa lortzea ahalbidetzen dieten mekanismo kognitiboak eta jokabidezkoak aztertuz. Elkarrekin erlazioa duten hiru ikerlanen bidez, tesi honek ikuspegi teoriko ugari biltzen ditu. Besteak beste, Autoerregulazioaren Teoria Sozial Kognitiboa (SCT-SR), RBV Baliabideetan Oinarritutako Ikuspegia), Ikaskuntza Ekintzailearen Teoria (ELT), eta Gauzatzearen Teoria. Horretarao ikuspegi metodologiko aurreratuak erabili dira, hala nola Gutxieneko Karratu Partzialeko Egitura Ekuazioen Modelatua (PLS-SEM), eta Beharrezko Baldintzen Analisia (NCA).&#13;
Ikerketa benetako enpresak sortzen dituzten unibertsitate-programen testuinguruan kokatzen da, hala nola LEINN (Lidergoa, Ekintzailetza eta Berrikuntza) graduan, Mondragon Unibertsitatean (Espainia), eta Team Entrepreneurship programan, University of the West of England – Bristol-en (Erresuma Batua), biak Team Academy sare internazionaleko kideak. Testuinguru hauek ikasleen ekintzailetza benetako inguruneetan behatzeko aukera ematen dute, non proiektuak abiatu eta garatzeko baliabide-mugak esplizituak eta erabakigarriak diren, eta talde-lana eta esperientzian oinarritutako ikaskuntza nagusi diren.&#13;
1. azterlanaSCT-SRn oinarrituta, urritasunak, hau da, baliabideen kontserbazioari eta erabilera moderatuari lotutako ezaugarri kognitiboak, Espainiako 151 ikasle ekintzaileren portaera berritzailean duen eragina aztertzen du. PLS-SEM bidezko analisiak erakusten du, urritasunak zeharka laguntzen diola portaera berritzaileari brikolaje bitartekotza-efektu osoaren bidez. Honek agerian usten du, baliabiderekiko jokaera horrek potentzial eraldatzaile duela, urritasuna bera portaera berritzailea bihurtuz. Modu osagarrian, NCAk adierazten du brikolaje ekintzailea eta inprobisazioa beharrezko baldintzak direla portaera berritzailea sortzeko; hala ere, brikolaje ekintzailea nabarmentzen da bultzatzaile nagusi gisa. Oro har, emaitzek ekintzailetzarako baliabidearen ulermen ñabarra eskaintzen dute, jokabide indibidualak beharrezko balditza edota bitartekari diren urritasuna portaera berritzaile bihurtzeko.&#13;
2. azterlana RBVen eta ELTren ikuspegietan oinarritzen da, prozesu ekintzailea garatzeko eta ustiatzeko faseetan, portaera errekurtsiboak (brikolajea ekintzailea, bootstrapping finantzarioa eta inprobisazioa) eta jokabide berritzailea aztertzen ditu. Zehazki, Espainiako 298 ikasle ekintzaileren garapen eta ustiapen faseetako portaera berritzailearen arteko dinamika aztertu dira (151 garapen etapan eta 147 ustiapen etapan). Emaitzek erakusten dute bootstrapping finantzarioak eragin zuzena duela bi etapetako portaera berritzailean, eta brikolaje ekintzaileak, berriz, bitartekari partzial gisa azaltzen da erlazio zuzen horretan. Halaber, portaera berritzailea egonkor mantentzen da etapen artean, ekintzailetza-fasearen arabera berrikuntza-eskakizunetan dauden desberdintasunei buruzko suposizioak desafiatuz. Teorian espero zenaren aurka, inprobisazioak ez du, bi etapetan, aldatzen bootstrapping finantzarioak zein brikolaje ekintzaileak portaera berritzailearekin duten erlazioa, eta horrek testuinguruaren eragin mugatua iradokitzen du. Azterlan honek ere erakusten du baliabideak integratzeko gaitasunak, brikolaje ekintzailetasuna, funtsezkoa dela ekintzailetza-prozesuaren bi faseetan, bitartekaritza-efektu sendoak azalduz. &#13;
3. azterlana gauzatzearen teorian oinarritzen da, portaera berritzaileak brikolaje ekintzailea ekintza ekintzaile bihurtzea ahalbideratzen du, Erresuma Batuko 101 ikasle ekintzaileren lagin bidez. Emaitzek erakusten dute brikolaje ekintzaileak eragin positiboa duela bai garapen-jardueretan, baita ustiapen-jardueretan ere, baina portaera berritzailearen bitartekaritza oso baten bidez.&#13;
Baliabideen eta ekintzaren arteko zuzeneko erlazioei buruzko suposizio tradizionalen aurka, azterlanak erakusten du portaera berritzailea funtsezko mekanismoa dela, eta, horren bidez, errekurtso-praktikak emaitza zehatz bihurtzen direla. Azterketak jokabide berritzailearen dimentsio espezifikoak ere erakusten ditu (zalantzan jartzea, behatzea, esperimentatzea eta sareak ezartzea), jokabide hoien bitartez, ikasle ekintzaileek brikolaje ekintzailea ekitza ekitzaile bihurtuz.&#13;
Oro har, ikerketa horiek berrikuntza eta ekintza ekintzailearen azpian dauden mekanismoak sakonago ulertzen laguntzen dute, baliabideen mugak dauden testuinguruetan. Tesi honek brikolaje ekintzailea ezartzen du portaera berritzailearen eta garapen eta ustiapen jardueren motor nagusi gisa. Zalantzan jartzen ditu ezaugarri kognitiboen eta emaitzen arteko zuzeneko harremanei buruzko kasu konbentzionalak, eta agerian uzten du ikasleen ekintzailetzarako beharrezkoak diren baldintzen izaera mailakatua.&#13;
Emaitzek inplikazio baliotsuak eskaintzen dizkiete ikasle ekintzaileei, hezitzaileei eta erakundeei, baita laguntza-programei ere, baliabideak hornitzetik gaitasunak garatzera bideratutako ikuspegi-aldaketa iradokitzen baitute.&#13;
Arlo metodologikoan, aitziktik, tesiak erakusten du nahikotasunean eta premiazko baldintza oinarritutako ikuspegien balio osagarria, eta, horrela, ekintzailetzako ikerketan aurrerapen metodologikoa egiten laguntzen du.
Mención Internacional
</summary>
<dc:date>2025-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</entry>
<entry>
<title>Mondragon Unibertsitateko Hezkuntza Graduetako irakaslegaien hiztun-profilen azterketa longitudinala: euskararen erabilera normalizatzeko eragin-eremuak</title>
<link href="https://hdl.handle.net/20.500.11984/13947" rel="alternate"/>
<author>
<name>Garcia-Fernandez, Letizia</name>
</author>
<id>https://hdl.handle.net/20.500.11984/13947</id>
<updated>2026-01-29T08:37:38Z</updated>
<published>2025-01-01T00:00:00Z</published>
<summary type="text">Mondragon Unibertsitateko Hezkuntza Graduetako irakaslegaien hiztun-profilen azterketa longitudinala: euskararen erabilera normalizatzeko eragin-eremuak
Garcia-Fernandez, Letizia
Tesi-lan honek bi atal ditu; lehen atala ikerketari dagokio eta helburua izan da Mondragon&#13;
Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien fakultatera (HUHEZI) hezkuntza graduak&#13;
ikastera datozen irakaslegaien sarrerako eta irteerako hiztun-profilak aztertea eta ezaugarritzea.&#13;
Helburuari erantzuteko, ikerketa-diseinu misto-sekuentziala egin da eta longitudinala. Lau urratsetan&#13;
gauzatu da ikerketa. Irakaslegaiek lehen mailan galdetegi kuantitatibo bat bete dute eta horren&#13;
arabera hautatu dira bigarren urratseko eztabaida-taldeetarako parte-hartzaileak. Hirugarren&#13;
urratsean, irakaslegai horiek laugarren mailara iritsi direnean, berriz ere bete dute galdetegi&#13;
kuantitatiboa. Azkenik, lehen mailako eztabaida-taldean parte hartu duten irakaslegaiak berriz ere&#13;
izan dira laugarren mailako eztabaida-taldean. Hizkuntza-gaitasuna, hizkuntza-erabilera eta&#13;
hizkuntzekiko jarrerak izan dira analisian aztertu diren aldagaiak. Emaitza nagusien arabera, hiru&#13;
hiztun-profil bereizi daitezke irakaslegaien artean eta ez dira estatikoak, hau da, lehen mailatik&#13;
laugarren mailara zenbait aldaketa gertatzen dira.&#13;
Bigarren atalean, lehen atalean gauzatutako ikerketa-lanetik identifikatutako erronkei erantzuteko&#13;
eragin-eremuen proposamena egin da. Erronkei aurre egiteko eragin-eremuetan interbentzioak egin&#13;
dira HUHEZIko hezkuntza graduetan eta lan honek prozesu hori ere jasotzen du.; Esta tesis se estructura en dos apartados. El primero está dedicado a la investigación, cuyo objetivo&#13;
ha sido analizar y caracterizar los perfiles lingüísticos de entrada y de salida del alumnado que&#13;
accede a la Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación de Mondragon Unibertsitatea&#13;
(HUHEZI) para cursar los grados en educación. Para ello, se ha realizado un diseiño de&#13;
investigación mixto secuencial y longitudinal. La investigación se ha desarrollado en cuatro fases.&#13;
En primer curso, el profesorado participante ha cumplimentado un cuestionario cuantitativo, a partir&#13;
del cual se han seleccionado los participantes para los grupos de discusión correspondientes a la&#13;
segunda fase. En la tercera fase, una vez alcanzado el cuarto curso, el alumnado volvió a&#13;
cumplimentar el mismo cuestionario. Finalmente, quienes integraron los grupos de discusión en&#13;
primer curso participaron de nuevo en cuarto curso. Las variables analizadas han sido la&#13;
competencia lingüística, los usos lingüísticos y las actitudes hacia las lenguas. Los principales&#13;
resultados permiten identificar tres perfiles de hablantes entre el alumnado, los cuales no son&#13;
estáticos, ya que se observan diversos cambios entre el primer y el cuarto curso.&#13;
El segundo apartado de la tesis presenta una propuesta de áreas de influencia orientadas a dar&#13;
respuesta a los retos identificados a lo largo del trabajo de investigación. En este sentido, se han&#13;
llevado a cabo diversas intervenciones en dichas áreas en los grados en educación de HUHEZI.&#13;
Este trabajo recoge, asimismo, el proceso de implementación de dichas actuaciones.; This thesis is structured in two main sections. The first section is dedicated to research, with the&#13;
objective of analyzing and characterizing the linguistic entry and exit profiles of students who enroll&#13;
in the education degrees at the Faculty of Humanities and Education Sciences of Mondragon&#13;
Unibertsitatea (HUHEZI). To this end, a mixed, sequential, and longitudinal research design was&#13;
implemented. The research was carried out in four phases. In the first year, participating students&#13;
completed a quantitative questionnaire, based on which participants were selected for the discussion&#13;
groups in the second phase. In the third phase, once these students had reached their fourth year,&#13;
they completed the same questionnaire again. Finally, those who had taken part in the first-year&#13;
discussion groups participated again in their fourth year. The variables analyzed were linguistic&#13;
competence, language use, and attitudes towards languages. The main findings allow for the&#13;
identification of three speaker profiles among the students. These profiles are not static, as several&#13;
changes were observed between the first and fourth years.&#13;
8&#13;
The second section of the thesis presents a proposal for areas of influence aimed at addressing the&#13;
challenges identified during the research process. In this regard, various interventions were&#13;
implemented within these areas in the education degrees at HUHEZI. This work also documents the&#13;
implementation process of these actions.
</summary>
<dc:date>2025-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</entry>
<entry>
<title>Basque students´ multilingual writing of cognitive discourse functions: analysing developmental patterns of disciplinary literacies</title>
<link href="https://hdl.handle.net/20.500.11984/13913" rel="alternate"/>
<author>
<name>Arias-Hermoso, Roberto</name>
</author>
<id>https://hdl.handle.net/20.500.11984/13913</id>
<updated>2026-01-29T08:37:01Z</updated>
<published>2025-01-01T00:00:00Z</published>
<summary type="text">Basque students´ multilingual writing of cognitive discourse functions: analysing developmental patterns of disciplinary literacies; Euskal ikasleen funtzio kognitibo-diskurtsiboen  ekoizpen eleanitza: arloko alfabetatzearen garapen-patroiak aztergai
Arias-Hermoso, Roberto
This project focuses on the developmental patterns of multilingual disciplinary literacies&#13;
across secondary education in a multilingual educational context. Each academic&#13;
discipline has subject-specific ways of constructing and communicating knowledge. As&#13;
a result, students need to develop the necessary linguistic skills to navigate subject&#13;
content—known as disciplinary literacies (DLs). A key aspect to studying DLs is cognitive&#13;
discourse functions (CDFs, Dalton-Puffer, 2013), which serve as a bridge between&#13;
content knowledge and language. Despite the growing interest in the development of&#13;
both DLs and CDFs, this topic remains underexplored.&#13;
This dissertation, therefore, focuses on disciplinary writing and CDFs in immersion&#13;
secondary education in the Basque Autonomous Community. Bringing together theories&#13;
related to academic literacies, DLs, CDFs and multilingual writing, the project explores&#13;
the writing of multilingual learners in three languages. To do so, a cross-sectional design&#13;
was used including a pilot study (n = 34) and a main study (n = 547), in which students&#13;
completed a source-based writing disciplinary task in the three languages of the&#13;
&#13;
curriculum: Basque, Spanish and English. The pilot study explores source-based writing-&#13;
related aspects of DLs: the effect of input modalities and note-taking strategies. The&#13;
&#13;
results suggest that different input modalities might lead to different outcomes in&#13;
trilingual writing, as measured by argumentation elements and source use strategies.&#13;
Nevertheless, note-taking strategies had a minimal effect on writing. Furthermore,&#13;
discourse and correlational analyses of the trilingual corpus showed that students&#13;
displayed similar discourse patterns in their three languages, both at the structural and&#13;
lexicogrammatical levels.&#13;
The main study focused on developmental patterns across secondary education (from&#13;
Year 7, 12 years old, to Year 10, 16 years old) of DLs in students’ three languages. After&#13;
validating a rubric consisting of 3 dimensions (argumentation skills, comparison skills,&#13;
and source-based writing), diverse developmental patterns were found across secondary&#13;
education. In fact, all items showed a positive increase across the four years, with some&#13;
aspects evolving more consistently, and others showing irregular patterns. The results&#13;
from the developmental studies show three important findings. First, developmental&#13;
patterns do exist, but they need to be considered non-linear and gradual, as significant&#13;
differences were normally found in two-year cycles. Second, these patterns are largely&#13;
multilingual, as shown by the similar slopes across the three languages. Third, different&#13;
L1-profile students showed diverse patterns, indicating that students' L1 plays a role in&#13;
their language development.&#13;
The study has important theoretical and practical implications and highlights the&#13;
importance of considering students’ whole linguistic repertoire in the teaching-learning&#13;
process. In addition, this project confirms the multicomponential and multilayered&#13;
nature of DLs and multilingual writing constructs, informing on the nature of the&#13;
theoretical constructs.; Bigarren hezkuntzako testuinguru eleaniztasun batean arloetako alfabetatzearen&#13;
garapen-patroiak aztertzen ditu doktorego-tesi honek. Arloetako alfabetatzeek (DLs)&#13;
ikasleek eduki-ikasgaietan behar dituzten hizkuntza-ezagutzak barnebiltzen dituzte,&#13;
aintzat hartuta arlo akademiko bakoitzak arloko hizkuntza darabilela ezagutzak sortu&#13;
eta komunikatzeko. Funtzio kognitibo-diskurtsiboak (CDFak, Dalton-Puffer, 2013) DLen&#13;
aspektu garrantzitsua dira, eta eduki-ezagutzen eta horiek komunikatzeko hizkuntzaren&#13;
arteko zubi dira. Nahiz eta DLen eta CDFen garapena nazioarteko ardura izan, ikerlan&#13;
gutxik izan dute aztergai. Tesi honek hutsune horri erantzuten dio, hizkuntza&#13;
akademiko, DL, CDF eta idazketa eleaniztuneko teoriak elkartuz.&#13;
Proiektuak Euskal Autonomia Erkidegoan murgiltze ereduko Bigarren Hezkuntzako&#13;
ikasleen arloko idazketa eta CDFak ikertu dira, horretarako, ikasle eleaniztunen testuak&#13;
aztertu dira hiru hizkuntzetan. Proiektuak zeharkako diseinua dauka, ikerketa piloto (n&#13;
= 34) eta ikerketa nagusi batekin (n = 547). Ikasleek iturrietan oinarritutako idazketa&#13;
ataza bat egin zuten hiru hizkuntzetan: euskaraz, gazteleraz eta ingelesez. Input moten&#13;
eta oharrak hartzeko estrategien eragina aztertzen da ikerketa pilotoan. Emaitzek&#13;
erakusten dute input mota ezberdinek eragina dutela argumentazio-elementuen&#13;
ekoizpenean eta iturrien erabileran hiru hizkuntzetan. Halere, oharrak hartzeko&#13;
estrategiek eragin txikia dute. Horrez gain, hiru hizkuntzetako korpusen korrelazio- eta&#13;
diskurtso-analisien arabera, ikasleen hiru hizkuntzetako idazlanek patroi antzekoak&#13;
dituzte, egitura eta lexikogramatika mailan.&#13;
Ikerketa nagusiak arloetako alfabetatzeen DBH 1etik DBH 4rako garapen-patroiak&#13;
ikertzen ditu, hiru hizkuntzetan. Hiru dimentsiok (argudiaketa-gaitasunak,&#13;
konparaketa-gaitasunak eta iturriak erabiltzeko gaitasunak) osatutako errubrika&#13;
balidatu eta erabili ostean, hainbat garapen-patroi aurkitu dira DBH 1etik 4ra.&#13;
Aztertutako neurri guztiek hazkundea erakutsi dute DBH hasieratik amaierara, horietako&#13;
batzuek patroi kontsistenteagoak erakusten dituzte, eta beste batzuek irregularragoak.&#13;
Ikerketa hauetatik hiru emaitza nagusi ondoriozta daitezke. Batetik, ikerketak DLen&#13;
garapen-patroien ebidentziak ekartzen baditu ere, patroiak ez-linealak eta gradualak&#13;
direla aintzat hartu behar da. Bigarrenik, patroiak eleaniztunak direla esan daiteke, hiru&#13;
hizkuntzetan maldak antzekoak dira. Hirugarrenik, patroiak ikasleen etxeko&#13;
&#13;
hizkuntzaren araberakoak dira hein handi batean, zeinak ikasleen H1ak ikaskuntza-&#13;
irakaskuntza prozesuan kontuan hartu behar direla baieztatzen duen.&#13;
&#13;
Proiektuak ekarpen esanguratsuak egiten ditu maila teoriko eta praktikoan. Izan ere,&#13;
emaitzek azpimarratzen dute ikasleen hizkuntza-errepertorio osoa, DLak eta CDFak&#13;
lantzea beharrezkoa dela. Horrez gain, DLen eta idazketa eleaniztuneko konstruktuen&#13;
izaera osagai eta geruza anitzekoa dela berresten du, konstruktu teoriko horiei buruzko&#13;
zehaztasunak eskaintzen ditu.; Esta tesis doctoral se centra en los patrones de desarrollo de las alfabetizaciones&#13;
disciplinares (DLs) multilingües a lo largo de la educación secundaria en un contexto&#13;
educativo multilingüe. Las DLs engloban los recursos lingüísticos que los y las&#13;
estudiantes necesitan para comprender y producir contenidos disciplinares, teniendo en&#13;
cuenta que cada disciplina académica construye y comunica conocimiento de forma&#13;
específica. Un aspecto clave para el estudio de las DLs son las funciones cognitivo&#13;
discursivas (CDFs, Dalton-Puffer, 2013), que sirven como nexo entre el contenido&#13;
disciplinar y los recursos lingüísticos requeridos. A pesar del creciente interés en el&#13;
desarrollo de las DLs y las CDFs, su evolución sigue siendo un campo poco investigado.&#13;
Esta tesis, por lo tanto, combina teorías relacionadas con las alfabetizaciones&#13;
académicas, las DLs, CDFs y la escritura multilingüe para responder a este vacío.&#13;
En consecuencia, este proyecto se centra en la producción de la escritura disciplinar y&#13;
las CDFs en educación secundaria en la Comunidad Autónoma del País Vasco, analizando&#13;
textos en las tres lenguas del currículum. El proyecto adopta un diseño transversal,&#13;
incluyendo un estudio piloto (n = 34) y un estudio principal (n = 547). Los y las&#13;
participantes completaron una prueba disciplinar de escritura basada en fuentes en las&#13;
tres lenguas: euskera, español e inglés. Los trabajos que forman parte del estudio piloto&#13;
exploran aspectos relacionados con la escritura basada en fuentes: el efecto de las&#13;
modalidades de ínput y las estrategias de toma de notas. Los resultados muestran que&#13;
los ínputs afectan tanto la producción de argumentos como el uso de fuentes en las tres&#13;
lenguas. Sin embargo, el uso de diferentes estrategias de toma de notas solo tienen un&#13;
efecto mínimo en el desempeño. Además, los análisis discursivos y correlacionales del&#13;
corpus multilingüe muestran que los patrones discursivos producidos por el alumnado&#13;
son similares en las tres lenguas, tanto a nivel estructural como lexicogramatical.&#13;
El estudio principal se centra en los patrones de desarrollo de las DLs en las tres lenguas&#13;
a lo largo de la ESO (de 1o de ESO a 4o de ESO). Usando una rúbrica validada en el proceso&#13;
formada por tres dimensiones (capacidad argumentativa, comparativa y para el uso de&#13;
fuentes), se identifican diferentes patrones de desarrollo a lo largo de la ESO. De hecho,&#13;
hay un incremento en todos los ítems analizados a lo largo de los cuatro años, algunos&#13;
muestran patrones más consistentes, y otros más irregulares. Se puede concluir, por un&#13;
lado, que existen patrones de desarrollo, pero que tienen que considerarse no-lineales&#13;
y graduales. Por otro lado, los paralismos entre pendientes en diferentes lenguas&#13;
muestra que estos patrones son en gran medida multilingües, pero diversos en cuanto&#13;
a las primeras lenguas del alumnado.&#13;
El estudio tiene importantes implicaciones teóricas y prácticas, ya que destaca la&#13;
importancia de trabajar el repertorio lingüístico completo de los y las estudiantes, las&#13;
DLs y las CDFs. Además, los resultados confirman la naturaleza multicomponencial de&#13;
los constructos de DLs y la escritura multilingüe, detallando así dichos constructos&#13;
teóricos.
NAZIOARTEKO AIPAMENA
</summary>
<dc:date>2025-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</entry>
</feed>
