<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rdf:RDF xmlns="http://purl.org/rss/1.0/" xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
<channel rdf:about="https://hdl.handle.net/20.500.11984/6004">
<title>Doktore-tesiak, GBL eta MBLak</title>
<link>https://hdl.handle.net/20.500.11984/6004</link>
<description/>
<items>
<rdf:Seq>
<rdf:li rdf:resource="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14648"/>
<rdf:li rdf:resource="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14646"/>
<rdf:li rdf:resource="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14632"/>
<rdf:li rdf:resource="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14622"/>
</rdf:Seq>
</items>
<dc:date>2026-08-13T11:09:41Z</dc:date>
</channel>
<item rdf:about="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14648">
<title>Lan akademiko bat egiteko estilo-liburua</title>
<link>https://hdl.handle.net/20.500.11984/14648</link>
<description>Lan akademiko bat egiteko estilo-liburua
Mondragon Unibertsitatea
</description>
<dc:date>2026-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item rdf:about="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14646">
<title>Evaluación de la autoestima autopercibida en un programa institucional de educación emocional: un estudio multifactorial en alumnado de Educación Primaria y Secundaria</title>
<link>https://hdl.handle.net/20.500.11984/14646</link>
<description>Evaluación de la autoestima autopercibida en un programa institucional de educación emocional: un estudio multifactorial en alumnado de Educación Primaria y Secundaria
Granado Merchán, Nekane
La presente tesis doctoral analiza la autoestima autopercibida del alumnado de Educación Primaria y Secundaria en el marco de un programa institucional de educación emocional desarrollado en un contexto escolar real. La investigación se sitúa en el programa Adimen Emozionala, implementado de forma transversal y progresiva en un centro educativo concertado, y parte de la necesidad de superar aproximaciones unidimensionales de la autoestima mediante un modelo multifactorial basado en factores de riesgo y protección. Desde esta perspectiva, la autoestima se operacionaliza a través de variables vinculadas a factores de riesgo asociados a la ansiedad y al malestar emocional, así como a factores de protección relacionados con las habilidades sociales y los recursos relacionales. El estudio integra dimensiones relacionadas con ansiedad social, síntomas emocionales, tolerancia a la frustración y estilos de afrontamiento, junto con variables como cooperación, empatía, liderazgo y asertividad, con el objetivo de ofrecer una comprensión más contextualizada y educativamente útil del constructo. La investigación adopta un diseño cuantitativo cuasi-experimental pretest–postest con grupo experimental y grupo control, desarrollado en condiciones ecológicas reales. La muestra estuvo compuesta por 409 estudiantes de entre 9 y 17 años. El análisis se organizó en torno a cuatro preguntas de investigación orientadas a describir el perfil institucional de autoestima del alumnado, analizar la coherencia estructural del modelo multifactorial, explorar diferencias asociadas a variables sociodemográficas y a la participación institucional en el programa, y examinar los cambios vinculados a una intervención específica focalizada en factores de riesgo. Los resultados evidencian la existencia de perfiles diferenciados de autoestima y muestran relaciones coherentes entre las dimensiones de riesgo y protección evaluadas, apoyando la validez interpretativa del modelo propuesto. Asimismo, los hallazgos sugieren asociaciones entre la participación institucional en el programa y determinados indicadores socioemocionales, especialmente en dimensiones vinculadas a habilidades sociales y recursos adaptativos. En relación con la intervención específica, no se observaron mejoras globales uniformes en todas las dimensiones analizadas, aunque sí patrones compatibles con cambios asociados entre factores de riesgo y factores de protección.; Doktorego-tesi honek Lehen eta Bigarren Hezkuntzako ikasleen autoestimu autopertzepzioa aztertzen du benetako eskola-testuinguru batean garatutako hezkuntza emozionaleko programa instituzional baten esparruan. Ikerketa Adimen Emozionala programaren baitan kokatzen da; programa hori modu zeharkako eta progresiboan ezarri da itunpeko ikastetxe batean. Lanaren abiapuntua autoestimuaren ikuspegi dimentsio bakarrekoak gainditzeko beharra da, arrisku- eta babes-faktoreetan oinarritutako eredu multifaktorial baten bidez. Ikuspegi horretatik, autoestimua antsietatearekin eta ondoez emozionalarekin lotutako arrisku-faktoreen bidez operazionalizatzen da, baita gizarte-trebetasunekin eta harremanbaliabideekin lotutako babes-faktoreen bidez ere. Azterlanak antsietate soziala, sintoma emozionalak, frustrazioarekiko tolerantzia eta aurre egiteko estiloak bezalako dimentsioak integratzen ditu, baita lankidetza, enpatia, lidergoa eta asertibitatea bezalako aldagaiak ere, konstruktuaren ulermen testuinguratuago eta hezkuntza-eremurako erabilgarriagoa eskaintzeko helburuarekin. Ikerketak pretest-postest diseinu kuasi-esperimentala erabiltzen du, talde esperimental eta kontrol-talde batekin, benetako baldintza ekologikoetan garatua. Lagina 9 eta 17 urte bitarteko 409 ikaslek osatu zuten. Azterketa lau ikerketa-galderen inguruan egituratu zen: ikasleen autoestimuaren profil instituzionala deskribatzea, eredu multifaktorialaren koherentzia estrukturala aztertzea, aldagai soziodemografikoekin eta programako partehartzearekin lotutako desberdintasunak esploratzea, eta arrisku-faktoreetan oinarritutako esku-hartze espezifiko bati lotutako aldaketak aztertzea. Emaitzek autoestimu-profil bereiziak daudela erakusten dute, eta ebaluatutako arrisku- eta babes-dimentsioen arteko harreman koherenteak identifikatzen dituzte, proposatutako ereduaren interpretazio-balioa babestuz. Era berean, aurkikuntzek programan parte hartzearen eta zenbait adierazle sozioemozionalen arteko loturak iradokitzen dituzte, bereziki gizarte-trebetasunekin eta egokitzapen-baliabideekin lotutako dimentsioetan. Esku-hartze espezifikoari dagokionez, ez ziren hobekuntza global eta uniformeak hauteman aztertutako dimentsio guztietan; hala ere, arrisku- eta babes-faktoreen arteko loturazko aldaketekin bateragarriak diren ereduak identifikatu ziren; This doctoral thesis examines self-perceived self-esteem among Primary and Secondary Education students within the framework of an institutional emotional education programme implemented in a real school setting. The study is situated within the Adimen Emozionala programme, which has been progressively and systematically implemented across educational stages in a state-funded private school. It responds to the need to move beyond unidimensional approaches to self-esteem by adopting a multifactorial model based on risk and protective factors. From this perspective, self-esteem is operationalised through variables associated with anxiety and emotional distress as risk factors, as well as through protective factors related to social skills and relational resources. The study integrates dimensions such as social anxiety, emotional symptoms, frustration tolerance and coping styles, together with variables including cooperation, empathy, leadership and assertiveness, with the aim of providing a more contextualised and educationally meaningful understanding of the construct. The research follows a quantitative quasi-experimental pretest–posttest design with an experimental group and a control group under real ecological conditions. The sample consisted of 409 students aged between 9 and 17 years. The analysis was structured around four research questions aimed at describing the institutional self-esteem profile of students, examining the structural coherence of the multifactorial model, exploring differences associated with sociodemographic variables and participation in the programme, and analysing changes related to a specific intervention focused on risk factors. The findings reveal the existence of differentiated self-esteem profiles and show coherent relationships between the risk and protective dimensions assessed, supporting the interpretative validity of the proposed model. Furthermore, the results suggest associations between participation in the programme and certain socio-emotional indicators, particularly those related to social skills and adaptive resources. Regarding the specific intervention, no uniform overall improvements were observed across all dimensions analysed; however, patterns consistent with associated changes between risk and protective factors were identified.
</description>
<dc:date>2026-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item rdf:about="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14632">
<title>Unfolding How Entrepreneurial Teams Create: An Integrative Model of Entrepreneurial Creativity of Teams from Mondragon Team Academy in the Basque Country.</title>
<link>https://hdl.handle.net/20.500.11984/14632</link>
<description>Unfolding How Entrepreneurial Teams Create: An Integrative Model of Entrepreneurial Creativity of Teams from Mondragon Team Academy in the Basque Country.
Tkacz, Monika
The thesis investigates the complex functioning of (nascent) entrepreneurial teams as they&#13;
engage in collective creative efforts to identify market opportunities and generate creative&#13;
(i.e., novel and useful) business ideas. Through three interconnected studies, the research&#13;
offers a comprehensive and integrative understanding of entrepreneurial team creativity by&#13;
examining teams across four interrelated dimensions: person (team members’&#13;
characteristics), press (team environment/climate), process (stages of creative process)&#13;
and product (teams’ creative output/idea). Grounded in the 4Ps of Creativity framework the&#13;
thesis integrates multiple complementary theoretical perspectives such as Schumpeter’s&#13;
theory of creative destruction, Complex Adaptive Systems (CAS) theory of teams,&#13;
ambidexterity theory, team creative synergy perspective, social influence theory on group&#13;
creativity and complexity theory- alongside key constructs including Team Entrepreneurial&#13;
Orientation (TEO), Fixed-Growth Creative Mindset, Team- Perceived Heterogeneity, Team&#13;
Climate Inventory (TCI); Creativity- Based Opportunity Recognition Process and Creative&#13;
Idea. Methodologically, the thesis employs advanced quantitative techniques such as&#13;
Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM), Necessary Conditions&#13;
Analysis (NCA) and fuzzy set Qualitative Comparative Analysis (fsQCA) to uncover both&#13;
linear and configurational patterns underlying entrepreneurial team creativity.&#13;
The empirical setting consists of 88 Basque entrepreneurial teams situated within&#13;
Mondragon Team Academy (MTA), a pioneering entrepreneurship hub embedded in&#13;
Mondragon Unibertsitatea (Basque Country, Spain) that places team entrepreneurship at&#13;
the core of its learning model. Young team entrepreneurs of MTA immerse themselves in a&#13;
highly practical, team-based environment in which they collaboratively create real&#13;
companies and entrepreneurial projects. This distinctive model nurtures a setting where&#13;
shared entrepreneurial predispositions, interpersonal interactions, team climate, and the&#13;
collective creative efforts/process involved in identifying business opportunities become&#13;
central. As such MTA provides an ideal context for scientifically observing the complex&#13;
dynamics of nascent entrepreneurial teams.&#13;
Study 1 examines entrepreneurial team creativity through the product dimension of the 4Ps&#13;
of Creativity framework, conceptualizing creativity as a business idea generated by a team&#13;
of entrepreneurs. By focusing on creative outcomes, the study explores how team&#13;
members’ characteristics and collective predispositions shape creative performance,&#13;
thereby illuminating the person-product relationship within the creativity literature. Drawing&#13;
on Schumpeter’s theory of creative destruction, the study investigates whether Team&#13;
Entrepreneurial Orientation (TEO)- defined as a team’s collective predisposition to discover&#13;
new product-market opportunities- enhances teams’ ability to generate creative market&#13;
opportunities in the form of novel and high-quality business ideas. To refine this relationship,&#13;
the study incorporates Perceived Team Heterogeneity and Individual Creative Mindsets&#13;
(Growth-Creative and Fixed-Creative) as moderating variables, allowing for a contingent&#13;
understanding of when entrepreneurial teams are more likely to produce creative outcomes.&#13;
Using PLS-SEM and the sample of 36 entrepreneurial teams the findings reveal which&#13;
creative direction entrepreneurial teams tend to follow and reproduce by default.&#13;
Empirically, TEO shows a systematic tendency of entrepreneurial teams to privilege&#13;
feasibility-seeking entrepreneurial paths and quality-oriented search for business ideas over&#13;
the pursuit of radical or disruptive novelty. Regarding moderation effects, the presence of&#13;
individuals with a Fixed-Creative Mindset weakens the relationship between TEO and idea&#13;
quality, whereas Perceived Team Heterogeneity and Growth-Creative Mindset show no&#13;
significant moderating effects. Overall, the study challenges theoretical assumptions linking&#13;
entrepreneurial orientation to radical creativity and offers new insights for both scholars and&#13;
practitioners seeking to diagnose and manage team entrepreneurial predispositions that&#13;
influence creative business idea generation.&#13;
Study 2 further deepens person-product relationship in creativity literature and offers a&#13;
more fine-grained examination of TEO and its relationship with novel and quality outcomes&#13;
of team entrepreneurs. Building directly on the findings of Study 1, this study responds to&#13;
the observed tendency of entrepreneurial teams to privilege feasibility seeking (qualityoriented outcomes) by investigating whether this directional pattern reflects underlying&#13;
synergies or counterproductive dynamics among entrepreneurial behaviors at the team&#13;
level. Rather than conceptualizing TEO as an aggregated team-level predisposition (as in&#13;
Study 1), this study disaggregates it into distinct entrepreneurial behaviors-proactiveness,&#13;
innovativeness, risk-taking and autonomy- that interact dynamically during the business&#13;
idea generation process. This behavioral perspective more closely reflects the realities of&#13;
entrepreneurial team functioning, where interaction of heterogeneous behaviors between&#13;
team members may either foster or constrain the emergence of creative business ideas.&#13;
Drawing on complexity science (CAS), ambidexterity, and team creative synergy&#13;
perspective, the study examines how interactions among TEO behaviors enable or hinder&#13;
the exploration of novel ideas and the exploitation of high-quality business concepts. Using&#13;
survey data from 88 nascent entrepreneurial teams (NETs) from Mondragon Team&#13;
Academy in the Basque Country and applying PLS-SEM (interaction effects), the analysis&#13;
uncovers both synergistic and counterproductive behavioral interactions. The findings offer&#13;
insights into how NETs self-organize, manage exploration-exploitation tensions, and&#13;
navigate uncertainty through entrepreneurial behaviors. The study provides actionable&#13;
guidance for entrepreneurial teams and educators seeking to optimize behavioral&#13;
configurations, mitigate hindering dynamics, balance feasibility-disruption trade-offs, and&#13;
ultimately enhance teams’ creative potential at the earliest stages of entrepreneurship.&#13;
Study 3 complements and completes the thesis’ effort to capture the complexity of&#13;
entrepreneurial team functioning during collective creative efforts. While Studies 1 and 2&#13;
focus on creative outcomes and the behavioral enactment of entrepreneurial&#13;
predispositions, Study 3 advances understanding of nascent entrepreneurial teams by&#13;
shifting attention to the creative process itself and the team climate within which this process&#13;
unfolds. Precisely, Study 3 approaches entrepreneurial teams’ creativity from press (team&#13;
environment/climate) and process perspective. The study examines how configurations of&#13;
team climate conditions (TCI) guide collective creativity efforts of entrepreneurial teams as&#13;
they progress through the stages of creativity-based opportunity recognition process. The&#13;
theoretical framework integrates social influence theory of group creativity and complexity&#13;
theory. Using PLS-SEM, fuzzy set Qualitative Comparative Analysis, Necessary Condition&#13;
Analysis, and data from 88 entrepreneurial teams from Mondragon Team Academy&#13;
(Basque Country, Spain), the findings reveal necessary and sufficient configurations of&#13;
team climate conditions that enable and constrain the opportunity recognition across&#13;
preparation, conception, and elaboration stages. The study offers the first empirical&#13;
exploration of the configurational role of team climate within the multi-stage creativity&#13;
process in entrepreneurship. For practitioners, the results show that team climate functions&#13;
as a dynamic coordination and regulation mechanism: when managed deliberately and&#13;
adapted to process demands, it can either unlock or suppress entrepreneurial teams’&#13;
creative potential. Accordingly, the study provides concrete guidance on how contextual&#13;
conditions can be strategically leveraged at different phases of creative collaboration to&#13;
more effectively manage entrepreneurial team performance.&#13;
Together, these three studies examine the same phenomenon- entrepreneurial team&#13;
creativity- from different yet complementary perspectives. As such, they collectively&#13;
contribute to a deeper and multidimensional understanding of entrepreneurial team&#13;
creativity by systematically integrating the person, process, press, and product dimensions&#13;
and their interrelationships. By doing so, the thesis moves beyond one-dimensional&#13;
approaches to creativity research and beyond the dominant focus on the solo entrepreneur&#13;
in entrepreneurship studies, offering a more realistic account of how creativity unfolds in&#13;
entrepreneurial teams. Methodologically, the integration of PLS-SEM, fuzzy set Qualitative&#13;
Comparative Analysis (fsQCA), and Necessary Condition Analysis (NCA) enables a&#13;
nuanced examination of entrepreneurial team functioning that captures both linear and&#13;
configurational logic.&#13;
Only through the combination of the three studies does a central insight become fully visible:&#13;
entrepreneurial team creativity is a fragile, complex phenomenon that emerges- or is&#13;
constrained- through the joint effects of team-level entrepreneurial predispositions (TEO),&#13;
synergistic and counterproductive behavioral interactions, cognitive boundary conditions of&#13;
individual team members, and indispensable contextual bottlenecks and stage-contingent&#13;
team climate configurations across the creative process. The core challenge unveiled by&#13;
the thesis is therefore not how to stimulate entrepreneurial creativity, but how to prevent&#13;
entrepreneurial teams from unintentionally blocking their own creative potential. This insight&#13;
has direct implications for practice. Rather than treating practical implications as isolated&#13;
recommendations tied to individual studies, the findings call for an integrative approach to&#13;
interventions in entrepreneurial team management.&#13;
Accordingly, as a final integrative contribution, the thesis translates its empirical insights&#13;
into an diagnostic and intervention manual for managing entrepreneurial team creativity.&#13;
This manual synthesizes findings across all three studies into a theoretically grounded&#13;
framework that enables entrepreneurial team members, team leaders, managers, and&#13;
coaches to diagnose and actively prevent the mechanisms through which teams constrain&#13;
their own creative potential. While the intervention manual is designed to support direct&#13;
action within entrepreneurial teams, the thesis also offers broader, more strategic practical&#13;
implications for other actors within the entrepreneurial ecosystem. Based on the integrated&#13;
findings, the thesis provides evidence-informed recommendations for entrepreneurship&#13;
education, incubation and acceleration programs, and policy design, highlighting how&#13;
institutional structures and support mechanisms can either protect or unblock early-stage&#13;
entrepreneurial creativity.; La tesis investiga el funcionamiento complejo de los equipos emprendedores (en fase&#13;
naciente) a medida que participan en esfuerzos creativos colectivos para identificar&#13;
oportunidades de mercado y generar ideas de negocio creativas (es decir, novedosas y&#13;
útiles). A través de tres estudios interconectados, la investigación ofrece una comprensión&#13;
integradora y completa de la creatividad en equipos emprendedores mediante el análisis&#13;
de los equipos a lo largo de cuatro dimensiones interrelacionadas: person (persona;&#13;
características de los miembros del equipo), press (entorno o clima del equipo), process&#13;
(proceso; etapas del proceso creativo) y product (producto; resultado creativo o idea&#13;
generada por el equipo). Fundamentada en el 4Ps of Creativity framework (modelo de las&#13;
4P de la creatividad: persona, entorno, proceso y producto), la tesis integra múltiples&#13;
perspectivas teóricas complementarias, tales como la teoría Schumpeteriana de la&#13;
destrucción creativa, la teoría de Complex Adaptive Systems (CAS) aplicada a equipos, la&#13;
teoría de la ambidestreza, la perspectiva de la sinergia creativa en equipos, la teoría de la&#13;
influencia social en la creatividad grupal y la teoría de la complejidad. Estas perspectivas&#13;
se articulan junto con constructos clave como Team Entrepreneurial Orientation (TEO),&#13;
Fixed-Growth Creative Mindset, Team-Perceived Heterogeneity, Team Climate Inventory&#13;
(TCI), el Creativity-Based Opportunity Recognition Process y la Creative Idea.&#13;
Metodológicamente, la tesis emplea técnicas cuantitativas avanzadas como Partial Least&#13;
Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM), Necessary Conditions Analysis (NCA)&#13;
y fuzzy set Qualitative Comparative Analysis (fsQCA) para identificar patrones tanto&#13;
lineales como configuracionales subyacentes a la creatividad en equipos emprendedores.&#13;
El contexto empírico está compuesto por 88 equipos emprendedores del País Vasco,&#13;
situados en Mondragon Team Academy (MTA), un ecosistema pionero de emprendimiento&#13;
integrado en Mondragon Unibertsitatea (País Vasco, España), que sitúa el emprendimiento&#13;
en equipo en el núcleo de su modelo educativo. Los jóvenes emprendedores de MTA se&#13;
sumergen en un entorno altamente práctico y basado en el trabajo en equipo, en el que&#13;
crean de forma colaborativa empresas reales y proyectos emprendedores. Este modelo&#13;
distintivo genera un contexto en el que las predisposiciones emprendedoras compartidas,&#13;
las interacciones interpersonales, el clima del equipo y los esfuerzos/procesos creativos&#13;
colectivos implicados en la identificación de oportunidades de negocio se vuelven&#13;
centrales. En este sentido, MTA proporciona un contexto ideal para observar&#13;
científicamente las dinámicas complejas de los equipos emprendedores nacientes.&#13;
El Estudio 1 examina la creatividad en equipos emprendedores desde la dimensión&#13;
product del 4Ps of Creativity framework, conceptualizando la creatividad como una idea de&#13;
negocio generada por un equipo de emprendedores. Al centrarse en los resultados&#13;
creativos, el estudio analiza cómo las características de los miembros del equipo y las&#13;
predisposiciones colectivas configuran el desempeño creativo, iluminando así la relación&#13;
persona-producto dentro de la literatura sobre creatividad. Basándose en la teoría&#13;
Schumpeteriana de la destrucción creativa, el estudio investiga si la Team Entrepreneurial&#13;
Orientation (TEO)- definida como la predisposición colectiva de un equipo para descubrir&#13;
nuevas oportunidades producto-mercado- mejora la capacidad de los equipos para generar&#13;
oportunidades de mercado creativas en forma de ideas de negocio novedosas y de alta&#13;
calidad. Para refinar esta relación, el estudio incorpora la Perceived Team Heterogeneity y&#13;
los Individual Creative Mindsets (Growth-Creative y Fixed-Creative) como variables&#13;
moderadoras, permitiendo una comprensión contingente de cuándo los equipos&#13;
emprendedores son más propensos a producir resultados creativos. Utilizando PLS-SEM&#13;
y una muestra de 36 equipos emprendedores, los resultados revelan qué dirección creativa&#13;
tienden a seguir y reproducir los equipos emprendedores por defecto. Empíricamente, la&#13;
TEO muestra una tendencia sistemática de los equipos emprendedores a privilegiar&#13;
trayectorias emprendedoras orientadas a la viabilidad y a la búsqueda de calidad en las&#13;
ideas de negocio, frente a la persecución de la novedad radical o disruptiva. En cuanto a&#13;
los efectos moderadores, la presencia de individuos con Fixed-Creative Mindset debilita la&#13;
relación entre TEO y la calidad de la idea, mientras que la Perceived Team Heterogeneity&#13;
y el Growth-Creative Mindset no muestran efectos moderadores significativos. En conjunto,&#13;
el estudio cuestiona los supuestos teóricos que vinculan la orientación emprendedora con&#13;
la creatividad radical y ofrece nuevos conocimientos tanto para académicos como para&#13;
profesionales interesados en diagnosticar y gestionar las predisposiciones emprendedoras&#13;
de los equipos que influyen en la generación de ideas de negocio creativas.&#13;
El Estudio 2 profundiza aún más en la relación persona-producto dentro de la literatura&#13;
sobre creatividad y ofrece un análisis más detallado de la TEO y su relación con los&#13;
resultados novedosos y de calidad de los equipos emprendedores. Partiendo directamente&#13;
de los hallazgos del Estudio 1, este estudio responde a la tendencia observada de los&#13;
equipos emprendedores a privilegiar la búsqueda de viabilidad (resultados orientados a la&#13;
calidad), investigando si este patrón direccional refleja sinergias subyacentes o dinámicas&#13;
contraproducentes entre los comportamientos emprendedores a nivel de equipo. En lugar&#13;
de conceptualizar la TEO como una predisposición agregada a nivel de equipo (como en&#13;
el Estudio 1), este estudio la desagrega en comportamientos emprendedores distintosproactividad, innovatividad, asunción de riesgos y autonomia- que interactúan&#13;
dinámicamente durante el proceso de generación de ideas de negocio. Esta perspectiva&#13;
conductual refleja de manera más fiel la realidad del funcionamiento de los equipos&#13;
emprendedores, donde la interacción de comportamientos heterogéneos entre los&#13;
miembros del equipo puede fomentar o limitar la emergencia de ideas de negocio creativas.&#13;
Apoyándose en la ciencia de la complejidad (CAS), la teoría de la ambidestreza y la&#13;
perspectiva de la sinergia creativa en equipos, el estudio examina cómo las interacciones&#13;
entre los comportamientos TEO habilitan o dificultan la exploración de ideas novedosas y&#13;
la explotación de conceptos de negocio de alta calidad. Utilizando datos de encuesta de&#13;
los 88 equipos emprendedores nacientes (NETs) de Mondragon Team Academy y&#13;
aplicando PLS-SEM (efectos de interacción), el análisis revela tanto interacciones&#13;
conductuales sinérgicas como contraproducentes. Los resultados ofrecen información&#13;
sobre cómo los NETs se autoorganizan, gestionan las tensiones entre exploración y&#13;
explotación y navegan la incertidumbre a través de comportamientos emprendedores. El&#13;
estudio proporciona orientación práctica para equipos emprendedores y educadores que&#13;
buscan optimizar configuraciones conductuales, mitigar dinámicas obstaculizadoras,&#13;
equilibrar los intercambios entre viabilidad y disrupción y, en última instancia, potenciar el&#13;
potencial creativo de los equipos en las etapas más tempranas del emprendimiento.&#13;
El Estudio 3 complementa y completa el esfuerzo de la tesis por capturar la complejidad&#13;
del funcionamiento de los equipos emprendedores durante los esfuerzos creativos&#13;
colectivos. Mientras que los Estudios 1 y 2 se centran en los resultados creativos y en la&#13;
puesta en práctica conductual de las predisposiciones emprendedoras, el Estudio 3 avanza&#13;
en la comprensión de los equipos emprendedores nacientes desplazando la atención hacia&#13;
el propio proceso creativo y el clima del equipo en el que dicho proceso se desarrolla.&#13;
Concretamente, el Estudio 3 aborda la creatividad de los equipos emprendedores desde&#13;
las perspectivas press (entorno/clima del equipo) y process (proceso). El estudio analiza&#13;
cómo las configuraciones de las condiciones del clima de equipo (TCI) guían los esfuerzos&#13;
creativos colectivos de los equipos emprendedores a medida que avanzan por las etapas&#13;
del Creativity-Based Opportunity Recognition Process. El marco teórico integra la teoría de&#13;
la influencia social en la creatividad grupal y la teoría de la complejidad. Mediante el uso&#13;
de PLS-SEM, fsQCA, Necessary Condition Analysis, y datos de 88 equipos emprendedores&#13;
de Mondragon Team Academy, los resultados revelan configuraciones necesarias y&#13;
suficientes de condiciones de clima de equipo que habilitan y restringen el reconocimiento&#13;
de oportunidades a lo largo de las etapas de preparación, concepción y elaboración. El&#13;
estudio ofrece la primera exploración empírica del papel configuracional del clima de equipo&#13;
dentro del proceso creativo multietapa en el emprendimiento. Para los profesionales, los&#13;
resultados muestran que el clima de equipo funciona como un mecanismo dinámico de&#13;
coordinación y regulación: cuando se gestiona deliberadamente y se adapta a las&#13;
demandas del proceso, puede desbloquear o suprimir el potencial creativo de los equipos&#13;
emprendedores. En consecuencia, el estudio proporciona orientación concreta sobre cómo&#13;
las condiciones contextuales pueden aprovecharse estratégicamente en diferentes fases&#13;
de la colaboración creativa para gestionar de forma más eficaz el desempeño de los&#13;
equipos emprendedores.&#13;
En conjunto, estos tres estudios examinan el mismo fenómeno- la creatividad en equipos&#13;
emprendedores- desde perspectivas diferentes pero complementarias. De este modo,&#13;
contribuyen colectivamente a una comprensión más profunda y multidimensional de la&#13;
creatividad en equipos emprendedores mediante la integración sistemática de las&#13;
dimensiones person, process, press y product, así como de sus interrelaciones. Al hacerlo,&#13;
la tesis supera los enfoques unidimensionales de la investigación sobre creatividad y el&#13;
énfasis dominante en el emprendedor individual dentro de los estudios de emprendimiento,&#13;
ofreciendo una explicación más realista de cómo se desarrolla la creatividad en los equipos&#13;
emprendedores. Metodológicamente, la integración de PLS-SEM, fsQCA y NCA permite&#13;
un análisis matizado del funcionamiento de los equipos emprendedores que captura tanto&#13;
la lógica lineal como la configuracional.&#13;
Solo a través de la combinación de los tres estudios se hace plenamente visible una idea&#13;
central: la creatividad en equipos emprendedores es un fenómeno frágil y complejo que&#13;
emerge- o se ve restringido- por los efectos conjuntos de las predisposiciones&#13;
emprendedoras a nivel de equipo (TEO), las interacciones conductuales sinérgicas y&#13;
contraproducentes, las condiciones cognitivas limitantes de los miembros individuales del&#13;
equipo y los cuellos de botella contextuales indispensables, así como por configuraciones&#13;
de clima de equipo contingentes a las etapas del proceso creativo. El principal desafío&#13;
revelado por la tesis no es, por tanto, cómo estimular la creatividad emprendedora, sino&#13;
cómo evitar que los equipos emprendedores bloqueen involuntariamente su propio&#13;
potencial creativo. Este hallazgo tiene implicaciones directas para la práctica y exige un&#13;
enfoque de intervención integrador en la gestión de equipos emprendedores, en lugar de&#13;
recomendaciones aisladas vinculadas a estudios individuales.&#13;
En consecuencia, como contribución integradora final, la tesis traduce sus hallazgos&#13;
empíricos en un manual de diagnóstico e intervención para la gestión de la creatividad en&#13;
equipos emprendedores. Este manual sintetiza los resultados de los tres estudios en un&#13;
marco teóricamente fundamentado que permite a los miembros de los equipos&#13;
emprendedores, líderes de equipo, managers y coaches diagnosticar y prevenir&#13;
activamente los mecanismos mediante los cuales los equipos restringen su propio potencial&#13;
creativo. Aunque el manual está diseñado para apoyar la acción directa dentro de los&#13;
equipos emprendedores, la tesis también ofrece implicaciones prácticas más amplias y&#13;
estratégicas para otros actores del ecosistema emprendedor. A partir de los hallazgos&#13;
integrados, la tesis proporciona recomendaciones basadas en la evidencia para la&#13;
educación emprendedora, los programas de incubación y aceleración y el diseño de&#13;
políticas públicas, destacando cómo las estructuras institucionales y los mecanismos de&#13;
apoyo pueden proteger o desbloquear la creatividad emprendedora en etapas tempranas.; Tesiak talde ekintzaileen (sortzen ari diren fasean) funtzionamendu konplexua ikertzen du,&#13;
merkatu-aukerak identifikatzeko eta negozio-ideia sortzaileak (hau da, berritzaileak eta&#13;
erabilgarriak) sortzeko sormen-ahalegin kolektiboetan parte hartzen duten heinean.&#13;
Ikerketak talde ekintzaileen sormena modu integralean aztertzen du, elkarri lotutako hiru&#13;
azterlanen bitartez. Horretarako, lau dimentsio nagusi hartzen ditu oinarri: pertsona (kideen&#13;
ezaugarriak), giroa (testuingurua), prozesua (sormen-etapak) eta produktua (lortutako&#13;
ideiak edo emaitzak). Sormenaren 4Pen eredua (pertsona, ingurunea, prozesua eta&#13;
produktua) ardatz hartuta, tesi honek hainbat ikuspegi teoriko osagarri integratzen ditu.&#13;
Besteak beste, Schumpeterren sormenezko suntsipena, taldeei aplikatutako Sistema&#13;
Moldatzaile Konplexuen (CAS) teoria, ambidextrezia eta konplexutasunaren teoria&#13;
jorratzen ditu. Era berean, talde-sormenaren eremuari dagozkion berariazko ikuspegiak ere&#13;
biltzen ditu: sormen-sinergia eta eragin sozialaren teoria. Ikuspegi horiek eraikuntza&#13;
garrantzitsuekin batera uztartzen, besteak beste, Ikuspegi horiek funtsezko eraikuntza&#13;
teorikoekin uztartzen dira; besteak beste, Team Entrepreneurial Orientation (TEO), Fixed–&#13;
Growth Creative Mindset, Team-Perceived Heterogeneity eta Team Climate Inventory (TCI)&#13;
unitateak aztertzen ditu, baita Creativity-Based Opportunity Recognition Process eta&#13;
Creative Idea kontzeptuak ere. Metodologiari dagokionez, tesiak teknika kuantitatibo&#13;
aurreratuak darabiltza, hala nola, PLS-SEM, NCA eta fsQCA, talde ekintzaileen sormeneredu linealak zein konfigurazionalak identifikatu eta sakonago ulertzeko.&#13;
Testuinguru enpirikoa Euskal Herriko 88 talde ekintzailek osatzen dute, Mondragon Team&#13;
Academyn (MTA) kokatuak, Mondragon Unibertsitatean (Euskal Herria, Espainia)&#13;
integratutako ekintzailetza-ekosistema aitzindaria, talde-ekintzailetza bere hezkuntzaereduaren muinean kokatzen duena. MTAko gazte ekintzaileak ingurune oso praktiko&#13;
batean murgiltzen dira, talde-lanean oinarritua, non benetako enpresak eta proiektu&#13;
ekintzaileak sortzen baitituzte elkarlanean. Eredu bereizgarri horrek testuinguru jakin bat&#13;
sortzen du, non erdigunetzat hartzen baitira ekintzailetzarako joera partekatuak, pertsonen&#13;
arteko elkarreraginak, taldearen giroa eta negozio-aukerak identifikatzen parte hartzen&#13;
duten sorkuntza-prozesu kolektiboak. Alde horretatik, MTAk testuinguru ezin hobea&#13;
eskaintzen du sortzen ari diren talde ekintzaileen dinamika konplexuak zientifikoki&#13;
behatzeko.&#13;
Lehen azterlanak talde ekintzaileen sormena ikertzen du, 4Ps of Creativity esparruko&#13;
'product' (produktua) dimentsioa ardatz hartuta. Ikuspegi honetatik, sormena talde&#13;
ekintzaile batek sortutako negozio-ideia gisa kontzeptualizatzen du. Ormen-emaitzak&#13;
ardatz hartuta, ikerlanak aztertzen du nola taldekideen ezaugarriek eta aldez aurretiko&#13;
jarrera kolektiboek baldintzatzen duten sormen-jarduna. Horrela, sormenari buruzko&#13;
literaturan pertsonaren eta produktuaren artean dagoen harremana argitzen laguntzen du.&#13;
Schumpeterren suntsipen sortzailearen teorian oinarrituta, Team Entrepreneurial&#13;
Orientation (TEO) delakoak (talde batek produktu-merkatu aukera berriak aurkitzeko duen&#13;
joera kolektiboa) ekipoen gaitasuna hobetzen duen ikertzen du, negozio-ideia berritzaile&#13;
eta kalitate handikoen bidez merkatu-aukera sortzaileak sortzeko. Erlazio hori fintzeko,&#13;
Perceived Team Heterogeneity eta Individual Creative Mindsets (Growth-Creative eta&#13;
Fixed-Creative) aldagai moderatzaile gisa hartzen ditu azterketak, eta, horri esker, talde&#13;
ekintzaileek emaitza sortzaileak sortzeko joera handiagoa dutela uler daiteke ausaz. PLSSEM eta 36 talde ekintzaileko lagin bat erabilita, emaitzek erakusten dute zer norabide&#13;
sortzaile jarraitu eta erreproduzitu ohi duten talde ekintzaile lehenetsiek. Enpirikoki, TEOk&#13;
erakusten du talde ekintzaileek badutela joera sistematiko bat negozio-ideien&#13;
bideragarritasuna eta kalitatea bilatzera bideratutako ibilbide ekintzaileak pribilegiatzeko,&#13;
nobedade erradikal edo disruptiboaren jazarpenaren aurrean. Efektu moderatzaileei&#13;
dagokienez, Fixed-Creative Mindset duten banakoak egoteak ahuldu egiten du TEOren eta&#13;
ideiaren kalitatearen arteko harremana; Perceived Team Heterogeneity eta GrowthCreative Mindset banakoek, berriz, ez dute efektu moderatzaile nabarmenik erakusten. Oro&#13;
har, ikerketak zalantzan jartzen ditu ekintzailetza-orientazioa eta sormen erradikala lotzen&#13;
dituzten kasu teorikoak, eta ezagutza berriak eskaintzen dizkie, bai akademikoei, bai&#13;
negozio-ideia sortzaileen sorreran eragina duten taldeen jarrera ekintzaileak&#13;
diagnostikatzeko eta kudeatzeko interesa duten profesionalei.&#13;
Bigarren azterlanak pertsonen eta produktuen arteko harremanean sakontzen du&#13;
sormenari buruzko literaturaren baitan. Horrez gain, TEOren (Talde Ekintzaileen&#13;
Orientazioa) analisi xeheagoa eskaintzen du, kontzeptu horrek talde ekintzaileen emaitza&#13;
berriekin eta kalitatearekin duen lotura hertsia aztertuz. 1. azterlaneko aurkikuntzetatik&#13;
zuzenean abiatuta, talde ekintzaileek bideragarritasunaren bilaketa (kalitatera bideratutako&#13;
emaitzak) lehenesteko izan duten joerari erantzuten dio azterlan honek, eta norabide eredu&#13;
horrek talde mailako portaera ekintzaileen arteko sinergiak edo dinamika kaltegarriak&#13;
islatzen dituen ikertzen du. TEO talde-mailako aurretiko jarrera agregatu gisa&#13;
kontzeptualizatu beharrean (1. azterketan bezala), azterketa honek jokabide ekintzaile&#13;
desberdinetan bereizten du (proaktibitatea, berrikuntza, arriskuak hartzea eta autonomia),&#13;
eta horiek interakzio dinamikoa dute negozio-ideiak sortzeko prozesuan. Jokabidearen&#13;
ikuspegi horrek fideltasun handiagoz islatzen du talde ekintzaileen funtzionamenduaren&#13;
errealitatea, non taldeko kideen arteko portaera heterogeneoen elkarreraginak negozioideia sortzaileen sorrera sustatu edo mugatu baitezake. Konplexutasunaren zientzian&#13;
(CAS), anbizioaren teorian eta taldeetako sormen-sinergiaren ikuspegia, TEO portaeren&#13;
arteko elkarrekintzek ideia berrien esplorazioa eta kalitate handiko negozio kontzeptuen&#13;
esplotazioa nola gaitzen edo zailtzen duten aztertzen du ikerketak. Mondragon Team&#13;
Academyren 88 talde ekintzaile sortu berrien (NETs) inkesta-datuak erabiliz eta PLS-SEM&#13;
(elkarrekintza-efektuak) aplikatuz, analisiak jokabide-elkarrekintza sinergikoak nahiz&#13;
kontrakoak erakusten ditu. Emaitzek argi uzten dute nola antolatzen diren NETak, bereziki&#13;
esplorazioaren eta ustiapenaren arteko tentsioak kudeatzeko eta ziurgabetasunari jokabide&#13;
ekintzaileen bidez aurre egiteko orduan. Azterlanak orientabide praktikoa ematen die talde&#13;
ekintzaileei eta hezitzaileei, jokabidearen konfigurazioak optimizatu, dinamika&#13;
oztopatzaileak arindu, bideragarritasunaren eta disrupzioaren arteko trukeak orekatu eta,&#13;
azken batean, taldeek ekintzailetzaren etapa goiztiarrenetan duten sormen-potentziala&#13;
bultzatu nahi baitute.&#13;
Hirugarren azterlanak tesiari osotasuna ematen dio, talde ekintzaileen funtzionamendu&#13;
konplexua sakonago aztertzen baitu sormen-lanetan ari direnean. Lehen bi ikerketak&#13;
emaitzetan eta jarrera ekintzaileen aplikazioan zentratzen diren bitartean, hirugarren honek&#13;
urrats bat harago doa: sormen-prozesua bera eta taldeko giroa bihurtzen ditu ikergai,&#13;
sortzen ari diren taldeen dinamikak hobeto ulertzeko. Zehazki, 3. azterketak talde&#13;
ekintzaileen sormena lantzen du, press (taldearen ingurune/klima) eta process (prozesua)&#13;
ikuspegietatik. Ikerlanak aztertzen du nola talde-giroaren (TCI) konfigurazioek gidatzen&#13;
dituzten talde ekintzaileen sormen-ahalegin kolektiboak, Creativity-Based Opportunity&#13;
Recognition Process-en etapetan aurrera egin ahala. Esparru teorikoak bi zutabe nagusi&#13;
ditu oinarri: talde-sormenaren eragin sozialaren teoria eta konplexutasunaren teoria.&#13;
Mondragon Team Academy-ko 88 talde ekintzaileren datuetan oinarrituta, eta PLS-SEM,&#13;
fsQCA eta Necessary Condition Analysis (NCA) metodologiak erabiliz, ikerketa honek&#13;
talde-giroaren konfigurazio zehatzak identifikatzen ditu. Emaitzek erakusten dute badirela&#13;
konfigurazio beharrezkoak eta nahikoak prestakuntza, sorkuntza eta elaborazio etapetan&#13;
aukerak hautemateko gaitasuna bultzatzen edo mugatzen dutenak. Horrela, lan honek&#13;
lehen esplorazio enpiriko aitzindaria eskaintzen du talde-giroak ekintzailetzaren sormenprozesu etapakoitzean duen rolari buruz. Ikuspuntu praktiko batetik, emaitzek pentsarazten&#13;
dute talde-giroa koordinazio- eta erregulazio-mekanismo dinamiko bat dela. Kudeaketa&#13;
prozesuaren eskakizunetara egokitzen denean, giro horrek talde ekintzaileen sormenpotentziala sustatu edo, aitzitik, kamustu egin dezake. Beraz, funtsezkoa da giroaren&#13;
kudeaketa berariazkoa izatea sorkuntza-ahalmena bideratzeko. Ondorioz, azterlanak&#13;
orientazio zehatza ematen du testuinguruko baldintzak estrategikoki aprobetxa daitezkeela&#13;
sormenezko lankidetzaren hainbat fasetan, talde ekintzaileen lana modu eraginkorragoan&#13;
kudeatzeko.&#13;
Oro har, hiru azterketa horiek fenomeno bera - sormena talde ekintzaileetan - aztertzen&#13;
dute ikuspegi desberdin baina osagarrietatik. Horrela, talde ekintzaileetan sormena&#13;
sakonago eta alderdi askotatik ulertzen laguntzen dute, person, process, press eta product&#13;
dimentsioak eta haien arteko erlazioak sistematikoki integratuz. Hori egitean, tesiak gainditu&#13;
egiten ditu sormenari buruzko ikerketaren dimentsio bakarreko ikuspegiak eta ekintzailetzaikasketen barruan banakako ekintzailearengan nagusitzen den enfasia, eta azalpen&#13;
errealistagoa ematen du talde ekintzaileetan sormena nola garatzen den azaltzeko.&#13;
Metodologiari dagokionez, PLS-SEM, fsQCA eta NCA integratzeak aukera ematen du talde&#13;
ekintzaileen funtzionamenduaren analisi ñabartu bat egiteko, logika lineala eta&#13;
konfigurazionala atzematen dituena.&#13;
Hiru ikerketen konbinazioak agerian uzten du tesi honen idea nagusia: talde ekintzaileen&#13;
sormena fenomeno hauskorra eta konplexua da. Sormen hori hainbat faktorek&#13;
baldintzatzen dute: talde-mailako jarrera ekintzaileek (TEO), elkarreragin sinergiko nahiz&#13;
kaltegarriek, kognizio-muga indibidualek eta prozesuaren etapa bakoitzari lotutako botilalepoek. Beraz, erronka nagusia ez da sormena nola sustatu, baizik eta nola saihestu&#13;
taldeek beren potentziala nahi gabe blokeatzea. Ondorioz, gomendio isolatuak alde batera&#13;
utzi eta kudeaketa-ikuspegi integratzaile baten aldeko esku-hartzea proposatzen da.&#13;
Ondorioz, azken ekarpen integratzaile gisa, tesiak honek aurkikuntza enpirikoak diagnosi&#13;
eta esku-hartze eskuliburu batean bihurtzen ditu, talde ekintzaileetan sormena kudeatzeko.&#13;
Eskuliburu honek hiru azterlanen emaitzak biltzen ditu, teoria sendo batean oinarritutako&#13;
esparru praktiko baten barruan. Esparru honek tresna baliagarriak eskaintzen dizkie&#13;
taldekideei, buruei, kudeatzaileei eta coachei, taldearen sormen-ahalmena kamusten duten&#13;
mekanismoak diagnostikatzeko eta modu aktiboan prebenitzeko. Eskuliburuak taldeetan&#13;
esku-hartze zuzena bultzatzea badu helburu, tesiak irismen handiagoa duten inplikazio&#13;
estrategikoak ere eskaintzen dizkie ekosistema ekintzaileko gainerako eragileei. Lortutako&#13;
ebidentzietan oinarrituta, gomendio zehatzak proposatzen ditu ekintzailetzahezkuntzarako, inkubazio nahiz azelerazioprogrametarako eta politika publikoen&#13;
diseinurako. Horrela, egitura instituzionalek eta laguntza-mekanismoek sormen ekintzailea&#13;
etapa goiztiarrenetan nola babestu edo sustatu dezaketen argitzen du.
</description>
<dc:date>2026-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item rdf:about="https://hdl.handle.net/20.500.11984/14622">
<title>Desarrollo de la guía CircularTRANS para ayudar a las empresas industriales de la CAPV a mejorar su competitividad a través de la Economía Circular</title>
<link>https://hdl.handle.net/20.500.11984/14622</link>
<description>Desarrollo de la guía CircularTRANS para ayudar a las empresas industriales de la CAPV a mejorar su competitividad a través de la Economía Circular
Urain Descarga, Idoia
El Pacto Verde Europeo (PV), la estrategia de crecimiento económico con la que Europa quiere impulsar la innovación, la competitividad y el empleo, tiene como base una economía respetuosa con el medio ambiente. Entre las principales directrices que marca el PV está la transición hacia una Economía Circular (EC) para el aprovechamiento máximo de los recursos. Desde la Unión Europea (UE) se están realizando a cabo diferentes acciones para impulsar la EC (taxonomía europea para finanzas sostenibles, iniciativa de producto sostenible, etc.), y éstas se están trasladando a nivel estatal y autonómico. Teniendo la UE como referencia tanto España como la Comunidad Autónoma del País Vasco (CAPV) están desarrollando sus propias estrategias para que se integre la EC en la sociedad y en las empresas. Por ello, es necesario impulsar el tránsito hacia la EC tanto de empresas como de la sociedad.&#13;
&#13;
Algunas de las soluciones de la EC (reparar, reutilizar, reacondicionar, reciclar) no son nuevas ni para la sociedad ni para las organizaciones, ya que se han aplicado cuando la situación lo ha requerido. Pero actualmente, con la fuerza que va a adquirir el PV, las actuaciones de la EC no van a ser aisladas, sino que deben integrarse en las sistemáticas de la sociedad y de las empresas.&#13;
&#13;
Por ello, el objetivo de esta tesis doctoral ha sido desarrollar la guía CircularTRANS para ayudar a las empresas industriales de la CAPV a mejorar su competitividad a través de la EC. La metodología seguida consiste en una investigación en acción (IA) para la creación de la guía CircularTRANS y su aplicación en dos casos de estudio para la validación.&#13;
&#13;
La guía CircularTRANS (https://circulartrans.mondragon.edu/es/inicio) consiste en un proceso compuesto por cinco pasos: i) diagnóstico, ii) resultados, iii) selección de oportunidades, iv) plan de acción y v) hoja de ruta.&#13;
&#13;
El diagnóstico se realiza con el cuestionario Industrial Circular Economy Questionnaire (ICEQ) que da respuesta a los gaps identificados en el análisis de: i) cuestionarios y encuestas diagnóstico de EC, ii) herramientas de evaluación de la EC y iii) normas armonizadas de sistemas de gestión y EC. La validación del cuestionario se ha llevado a cabo en 30 empresas de 17 sectores industriales y ha permitido identificar necesidades de capacitación de las empresas en este ámbito, indicadores para integrar la EC en la organización y la necesidad de optimizar procesos bajo una visión de EC. Por ello, tras una revisión del estado del arte y co-creando con empresas de diversos sectores, se ha desarrollado el modelo de indicadores INMOIN Circular. El modelo propone 433 indicadores organizados en 12 áreas funcionales para que las organizaciones puedan gestionar el progreso de la EC en base a sus necesidades. Además, se desarrolla la herramienta Eco-productividad Industrial que permite a las empresas medir el nivel de despilfarros productivos, eficiencia productiva y ecoeficiencia (aspectos incluidos dentro de los 433 indicadores) con el fin de identificar áreas de mejora.&#13;
&#13;
La guía CircularTRANS está siendo utilizada por más de 100 empresas y en esta tesis se muestra la validación en dos casos de estudio: Mugafil (sector industrial) y Clínica Dental Urraca (sector servicios). El proceso seguido ha permitido, en los dos casos de estudio, guiarles en el tránsito a la EC. Por una parte, en el caso de Mugafil, la empresa ha integrado la EC en la estrategia de la organización, ha definido indicadores para las estrategias de regenerar, optimizar recursos y cierre de ciclos y ha aplicado la herramienta Eco-productividad Industrial. Todo ello ha supuesto una mejora de la competitividad al aumentar la productividad (disminución de tiempos de cambio), la disminución de costes de la energía (uso de energías renovables) y la gestión de residuos (disminución del residuo gestionado). Por otra parte, la clínica ha integrado la EC en la estrategia de la organización, ha definido indicadores para todas las estrategias de EC. Todo ello ha supuesto una mejora en la competitividad al disminuir y optimizar el uso de recursos (consumo energético y agua), alargar la vida útil de los productos (minimizando el uso de productos de un solo uso) y favorecer el cierre de ciclos (disminución del residuo gestionado).&#13;
&#13;
Para finalizar, se concluye que la guía CircularTRANS está ayudando a las empresas a: i) comprender qué hay detrás de la EC y cómo abordarla, ii) integrar la EC en las estrategias de las organizaciones y definir KPIs e iii) incrementar su competitividad al integrar oportunidades identificadas en los pasos de la guía. A su vez, el modelo de indicadores INMOIN Circular permite a las empresas conocer el nivel de integración de la EC en 12 áreas de la organización y su cadena de valor, conocer cuáles son las estrategias de la EC que se trabajan e identificar las oportunidades de mejora para incrementar su competitividad. Asimismo, la herramienta Eco-productividad Industrial integra todos los aspectos relacionados con la optimización de los recursos productivos a través del cálculo del despilfarro productivo, la eficiencia productiva y la ecoeficiencia, integrando así la EC en el proceso productivo.; Europako Itun Berdeak (EIB), Europak berrikuntza, lehiakortasuna eta enplegua bultzatzeko erabili nahi duen hazkunde ekonomikoko estrategiak, ingurumena errespetatzen duen ekonomia du oinarri. EIBak ezartzen dituen jarraibide nagusien artean dago Ekonomia Zirkularrerako (EZ) trantsizioa, baliabideak ahalik eta gehien aprobetxatzeko. Europar Batasuna (EB) hainbat ekintza egiten ari da EZ bultzatzeko (finantza jasangarrietarako taxonomia europarra, produktu jasangarriaren ekimena, etab.), eta ekintza horiek estatu eta autonomia mailan egiten ari dira. EB erreferentziatzat hartuta, Espainia eta Euskal Autonomia Erkidegoak (EAE) beren estrategiak garatzen ari dira EZ gizartean eta enpresetan integra dadin. Horregatik, beharrezkoa da enpresen zein gizartearen EZrako trantsizioa bultzatzea.&#13;
&#13;
EZren irtenbideetako batzuk (konpontzea, berrerabiltzea, berregokitzea, birziklatzea) ez dira berriak ez gizartearentzat, ez erakundeentzat, egoerak hala eskatu duenean erabili izan dira-eta. Gaur egun, ordea, Itun Berdeak hartuko duen indarrarekin, EZren jarduerak ez dira kasu solteak izango, baizik eta gizartearen eta enpresen sistematiketan txertatu beharko den zerbait.&#13;
&#13;
Horregatik, doktorego tesi honen helburua izan da CircularTRANS gida garatzea, zeinarekin EAEko industria enpresei lagunduko zaien EZren bidez lehiakorragoak izaten. Ikerketarako erabilitako metodologia honako hau da: jarduneko saiakuntza CircularTRANS gida sortzeko, eta azterketako bi kasu aplikatzea ikerketa baliozkotzeko.&#13;
&#13;
CircularTRANS gida (https://circulartrans.mondragon.edu/eu/hasiera) bost urratsez osatutako prozesu batean datza: i) diagnostikoa, ii) emaitzak, iii) aukeren hautaketa, iv) ekintza plana eta, v) bide orria.&#13;
&#13;
Diagnostikoa Industrial Circular Economy Questionnaire (ICEQ) galdetegiarekin egin da. Galdetegi horrek hauek aztertzean identifikatutako gap-ei erantzuten die: i) EZren diagnostikoko galdetegiak eta inkestak, ii) EZ ebaluatzeko tresnak, iii) kudeaketa sistemen eta EZren arau bateratuak. Galdetegia 17 industria sektoretako 30 enpresatan baliozkotu da, eta baliozkotzean aukera egon da enpresek arlo horretan dituzten trebakuntza beharrak identifikatzeko, EZ erakundean integratzeko adierazleak zehazteko eta prozesuak EZren ikuspegitik optimizatzeko beharra identifikatzeko. Horregatik, orain arte egindakoa berrikusi ondoren eta hainbat sektoretako enpresekin batera sortuz, INMOIN Circular adierazleen eredua garatu da. Ereduak 433 adierazle proposatzen ditu, 12 arlo funtzionaletan antolatuta, erakundeek EZren aurrerapena kudeatu ahal izan dezaten, beren premien arabera. Gainera, Eko-produktibitate Industriala tresna garatu da. Horri esker, enpresek produkzioan xahutzen dena, produkzioaren efizientzia eta ekoefizientzia neurtu ahal izango dituzte, hobetu beharreko arloak identifikatzeko (433 adierazleen barruan sartutako alderdiak).&#13;
&#13;
CircularTRANS gida 100 enpresa baino gehiagok erabiltzen dute, eta tesi honetan azterketako bi kasutan baliozkotzea erakusten da: Mugafil (industria sektorea) eta Urraca Hortz Klinika (zerbitzu sektorea). Jarraitutako prozesuari esker, azterketako bi kasuetan, EZrako bidean gidatu ahal izan dira enpresa biak. Alde batetik, Mugafilen kasuan, enpresak EZ erakundearen estrategian txertatu du, baliabide berriztagarriak erabiltzeko, baliabideak optimizatzeko eta zikloak ixteko estrategietarako adierazleak zehaztu ditu eta Eko-produktibitate Industriala tresna aplikatu dute. Horrek guztiak lehiakortasuna hobetzea ekarri du, produktibitatea handitu (aldaketa-denboren murrizketa) eta energiaren kostuak (energia berriztagarrien erabilera) eta hondakinen kudeaketa (kudeatutako hondakinaren murrizketa) gutxitu egin baitira. Klinikak, berriz, EZ erakundearen estrategian txertatu du, eta EZren estrategia guztietarako adierazleak zehaztu ditu. Horrek guztiak lehiakortasuna hobetzea ekarri du, baliabideen erabilera murriztu eta optimizatu baitu (energia kontsumoa, eta ura), produktuen balio bizitza luzatu baitu (erabilera bakarreko produktuen erabilera minimizatuz) eta zikloak itxi baititu (kudeatutako hondakinaren murrizketa).&#13;
&#13;
Amaitzeko, ondorioztatu da CircularTRANS gida hau egiteko lagungarri izaten ari dela enpresentzat, hau egiten laguntzen dielako: i) EZren atzean zer dagoen ulertzen eta EZri nola heldu jakiten; ii) EZ erakundeen estrategietan txertatzen eta KPIak definitzen; eta iii) lehiakorragoak izaten, gidaren urratsetan identifikatutako aukerak integratzean. Era berean, INMOIN Circular adierazleen ereduak enpresei aukera ematen die jakiteko zenbateraino integratuta dagoen EZ erakundearen 12 arlotan eta balio katean eta EZren zer estrategiak lantzen diren erakundean, eta beren lehiakortasuna areagotzeko dituzten hobekuntza aukerak identifikatzeko. Halaber, Eko-produktibitate Industriala tresnak produkzio baliabideak optimizatzearekin lotutako alderdi guztiak biltzen ditu, produkzioan xahutzen dena, produkzioaren efizientzia eta ekoefizientzia kalkulatuz; horrela, EZ produkzio prozesuan integratzen da.; The European Green Deal (GD), the economic growth strategy with which Europe aims to boost innovation, competitiveness and employment, is based on an environmentally friendly economy. Among the main guidelines set by the Green Pact is the transition to a Circular Economy (CE) to make maximum use of resources. The European Union (EU) is carrying out different actions to promote the CE (European taxonomy for sustainable finance, sustainable product initiative, etc.), and these are being carried out at state and regional level. Taking the EU as a reference, both Spain and the Autonomous Community of the Basque Country (ACBC) are developing their own strategies to integrate CE into society and companies. Therefore, it is necessary to promote the transition towards CE both for companies and society.&#13;
&#13;
Some of the CE solutions (repair, reuse, refurbish, recondition, recycle) are not new to society or to organizations, as they have been implemented when the situation has required it. But today, with the strength that the European PV is acquiring, CE actions will not be isolated, but must be integrated into the different systems of society and companies.&#13;
&#13;
Therefore, the objective of this doctoral thesis has been to develop the CircularTRANS guide that helps industrial companies in the Basque Autonomous Community to improve their competitiveness through CE. The methodology used for the research consists of an Action Research (AR) for the creation of the CircularTRANS guide and the application of two case studies for validation.&#13;
&#13;
The CircularTRANS guide (https://circulartrans.mondragon.edu/en/home) consists of a five-step process: i) diagnosis, ii) results, iii) selection of opportunities, iv) action plan and v) roadmap.&#13;
&#13;
The diagnosis was carried out with the Industrial Circular Economy Questionnaire (ICEQ), which responds to the shortcomings identified in the analysis of: i) diagnostic questionnaires and surveys on CE, ii) CE assessment tools, and iii) harmonized standards for management systems and CE. The validation of the questionnaire has been carried out in 30 companies from 17 industrial sectors and has made it possible to identify training needs of companies in this area, indicators for CE integration in the organization and the need to optimize processes under a CE vision. Therefore, after a review of the state of the art and co-creating with companies from different sectors, the INMOIN Circular indicators model has been developed. The model proposes 433 indicators organized in 12 functional areas so that organizations can manage the progress of their CE based on their needs. In addition, the Industrial Eco-productivity tool has been developed to allow companies to measure the level of production waste, production efficiency and eco-efficiency in order to identify areas for improvement (aspects included in the 433 indicators).&#13;
&#13;
The CircularTRANS guide is being used by more than 100 companies and this thesis shows its validation in two case studies: Mugafil (industrial sector) and Clínica Dental Urraca (service sector). In both cases, the process used has provided valuable guidance, facilitating their transition to the CE. On the one hand, in the case of Mugafil, the company has integrated CE into the organization's strategy, has defined indicators for the strategies of using renewable resources, optimizing resources and closing cycles and has applied the Industrial Eco-productivity tool. All this has led to an improvement in competitiveness by increasing productivity (decreasing changeover times), reducing energy costs (use of renewable energy) and waste management (reduction of managed waste). Moreover, in the case of the clinic, they have integrated CE into the organization's strategy and have defined indicators for all CE strategies. All this has led to improved competitiveness by reducing and optimizing the use of resources (energy consumption and water), extending the lifespan of products (minimizing the use of single-use products) and closing cycles (reduction of managed waste).&#13;
&#13;
Finally, it is concluded that the CircularTRANS guide is helping companies to: i) understand what lies behind CE and how to address it, ii) integrate CE into the strategies of organizations and define KPIs, and iii) increase their competitiveness by integrating opportunities identified in the steps of the guide. In turn, the INMOIN Circular indicators model allows companies to know the level of CE integration across 12 areas of the organization and its value chain, to know which CE strategies are being worked on in the organization, and to identify opportunities for improvement to increase their competitiveness. Likewise, the Industrial Eco-productivity tool integrates all aspects related to the optimization of productive resources through the calculation of productive waste, productive efficiency and eco-efficiency, thus integrating CE into the productive process.
</description>
<dc:date>2024-01-01T00:00:00Z</dc:date>
</item>
</rdf:RDF>
